ΣΕΙΣΜΟΣ. Τι είναι & ποια είδη υπάρχουν! Ρήγματα & τεκτονικές πλάκες. Θεωρητική προσέγγιση.

ο σεισμός είναι φαινόμενο το οποίο εκδηλώνεται συνήθως χωρίς σαφή προειδοποίηση και δεν μπορεί να αποτραπεί σεισμός είναι η ξαφνική εκτόνωση ενέργειας μια αισθητή ανατάραξη στον φλοιό της γης λόγω των πιέσεων που υφίστανται τα πετρώματα που βρίσκονται στα βαθύτερα στρώματα της γης ο επονομαζόμενος στερεός μανδύας που περιέχεται στην λιθόσφαιρα και στο λιωμένο μανδύα την ασθ σφαιρα σε πλανήτες με στερεό φλοιό όπως η γη οι σεισμοί προκαλούν ανατάραξη της επιφάνειας του φλοιού και ο σεισμός γίνεται έτσι αισθητός από τους ανθρώπους ο σεισμός γίνεται και σε άλλα ουράνια σώματα όπως η σελήνη ο άρης και ο ήλιος η ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην ευρώπη από πλευράς σεισμικότητας και την τη πα ί η γεωγραφική της θέση συμπίπτει με περιοχή του πλανήτη μας όπου λαμβάνουν χώρα μεγάλα γεωτεκτονικες η σύγκληση της αφρικανικής με την ευρωαφρικανικής [μουσική] σεισμικό συμβάν στην ελλάδα τα τελευταία 100 χρόνια είναι ο σεισμός μεγέθους 7,2 ρίχτε που έγινε στις 12 αυγούστου του 1953 στην κεφαλονιά ο σεισμός εκτός από τις άμεσες επιπτώσεις έχει ως επακόλουθα την ενεργοποίηση άλλων γεωλογικών φαινομένων όπως η ρευστοποίηση εδαφών οι καταπτώσεις βράχων οι κατολισθήσεις και τα θαλάσσια κύματα βαρύτητας το μέγεθος ενός σεισμού εκφράζεται σε βαθμούς της κλίμακας ρίχτερ και είναι η φυσική ποσότητα που χρησιμοποιείται από τους σεισμολόγους για τη μέτρηση της σεισμικής ενέργειας που απελευθερώνεται στο σημείο που εκδηλώνεται ο σεισμός ο σεισμός σε κάθε περίπτωση έχει διαφορετική προέλευση και τα σεισμικά κύματα μπορεί να είναι διαφορετικού τύπου από τα γήινα ελαστικά όπως για παράδειγμα τα σεισμικά κύματα ενός μαγνητικού σεισμού σε έναν αστέρ νετρονίων τα σεισμικά κύματα στην περίπτωση που είναι ελαστικά οδεύουν μεταβάλλοντας την πυκνότητα ή παραμορφώνοντας το σχήμα του μέσου από το οποίο διέρχονται και ταξιδεύουν στο εσωτερικό στην επιφάνεια ή και στην ατμόσφαιρα ενός πλανήτη σαν τον δικό μας μεταφέροντας την ενέργεια του σεισμού η οποία τελικά απορροφάται στο μέσο διάδοσης ένταση ενός σεισμού εκφράζεται με εμπειρικό τρόπο είτε σε βαθμούς της αναθεωρημένης κλίμακας μερκάλι ή σε βαθμούς της κλίμακας άη κ και είναι η φυσική ποσότητα που δίνει το μέτρο των αποτελεσμάτων ενός σεισμού στους ανθρώπους και στις ανθρώπινες κατασκευές το αναμενόμενο τελικό αποτέλεσμα της σεισμικής κίνησης σε μία περιοχή και η αναγκαιότητα σύγκρισης του με εκείνο σε μία άλλη περιοχή οδήγησε τους επιστήμονες στην υιοθέτηση μιας ποσότητας που ονομάζεται σεισμικός κίνδυνος ο σεισμικός κίνδυνος εξαρτάται από τη σεισμική επικινδυνότητα της περιοχής και από την τρωτότητα των τεχνικών κατασκευών που βρίσκονται στην περιοχή η σεισμική επικινδυνότητα μιας περιοχής εκφράζεται με μία ποσότητα το μέτρο της οποίας είναι η αναμενόμενη ένταση της σεισμικής κίνησης στην περιοχή αυτή ενώ η τρωτότητα των τεχνικών κατασκευών εκφράζεται με το μέτρο των ιδιοτήτων των κατασκευών κάθε σεισμός έχει τη δική του ταυτότητα που την προσδιορίζουν φυσικά χαρακτηριστικά επαγόμενο και επιπτώσεις τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός σεισμού είναι το μέγεθος τ επίκεντρο και ο χρόνος εκδήλωσης του καθώς και ο βαθμός που έγινε αισθητός σε τοπικό επίπεδο γενικά συγκρίνοντας δύο σεισμούς που απελευθερώνουν την ίδια σεισμική ενέργεια όσο πιο βαθύ είναι το επίκεντρο τόσο πιο πλατιά είναι η επηρεαζόμενη περιοχή στην επιφάνεια μεγάλα σεισμικά ρήγματα με πολύ μεγάλα βάθη μπορούν να παράγουν πολύ καταστροφικό σμούς σε επιφάνειες εκατοντάδων τετραγωνικών χιλιομ είναι δυνατό από τον κύριο σεισμό να προηγούνται οι ασθενικές πρόδρομες δονήσεις και να ακολουθούν οι μετασεισμικές δονήσεις ή μετασεισμοί κάθε σεισμός ξεκινά από μία θέση από τα βάθη της γης όπου γεννιέται η ενέργεια που τον προκαλεί η θέση αυτή λέγεται εστία του σεισμού η εστία του σεισμού καταλαμβάνει μία επιφάνεια με άγνωστη έκταση και άγνωστο βάθος και αυτή η επιφάνεια σημειώνεται με ένα σημείο που ονομάζεται επίκεντρο η περιοχή γύρω από την εστία του σεισμού στην οποία γίνονται αντιληπτές οι σεισμικές δονήσεις από τον άνθρωπο λέγεται κροσσι περιοχή κάθε σεισμός έχει τους δικούς του τρε έναν ιδιαίτερο δηλαδή τρόπο με τον οποίο γίνεται αισθητός σε διάφορους τόπους τέτοιοι χαρακτήρες είναι η ένταση το είδος η διάρκεια και η διεύθυνση κάθε σεισμός χαρακτηρίζεται από το βάθος και το μέγεθος το βάθος είναι η κατακόρυφη απόσταση του υπόκρουση [μουσική] ανάλογα με το είδος του σεισμού ανάλογα με το βάθος οι σεισμοί χαρακτηρίζονται σε αβαθείς δηλαδή με βάθος εστίας μέχρι 50 km σε ενδιάμεσους με βάθος από 50 μέχρι 250 km και τέλος σε βαθείς με βάθος από 250 μέχρι 720 km το δεύτερο είναι το μέγεθος το μέγεθος του σεισμού προσδιορίζεται από την ενέργεια που εκλύεται κατά τη και του σεισμού και η οποία αν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί θα έδινε έργο έτσι ο σεισμός πρώτου μεγέθους χαρακτηρίζεται ο σεισμός κατά τον οποίο εκλύεται τόση ενέργεια όση και κατά την κίνηση του εδάφους που προκαλείται από τον άνεμο τα κύματα της θάλασσας και τα μέσα συγκοινωνίας ω σεισμός δευτέρου μεγέθους χαρακτηρίζεται η δόνηση κατά την οποία η ενέργεια που εκλύεται είναι 10 φορές περισσότερη από την ενέργεια του σεισμού πρώτου μεγέθους σεισμός τρίτου μεγέθους είναι η δόνηση κατά την οποία η ενέργεια που εκλύεται είναι 10 φορές περισσότερη από αυτήν που εκλύεται από σεισμό δευτέρου μεγέθους το μέγεθος του σεισμού υπολογίζεται με τη βοήθεια των σεισμογράφων όταν η εστία του σεισμού βρίσκεται κοντά στην ακτή ή κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας τότε λέμε ότι έχουμε θαλάσσιους σεισμούς ή θαλάσσια σεισμικά κύματα στην περίπτωση θαλάσσιου σεισμού είναι δυνατό να δημιουργηθούν στον πυθμένα της θάλασσας πελώρια χάσματα και να σχηματιστούν ξαφνικά τεράστιες κοιλότητες τις κοιλότητες αυτές σπεύδει το νερό με ορμή να τις καλύψει με αποτέλεσμα να δημιουργούνται στην επιφάνεια της κύματα μεταφοράς οι περιοχές της γης όπου γίνονται πραγματικά σημαντικοί σεισμοί αποτελούν τέσσερις χαρακτηριστικές ζώνες αυτές είναι η περι ειρηνική ζώνη η ζώνη του ατλαντικού η μεσόγειος υπεραστική ζώνη και η ζών του ινδικού ωκεανού επίσης το πρόβλημα της πρόγνωσης των σεισμών είναι πολύ δύσκολο και παραμένει ακόμα στη μεγάλη του έκταση άλυτο ο τύποι σεισμών που γεννώνται στον γήινο φλοιό είναι η τεκτονική η ηφαιστιογενες η κρυογενικη οι τεκτονικοί σεισμοί είναι μεγάλα ρήγματα στο εσωτερικό του φλοιού της γης που προκαλούν διαφορική ή διατμητική κίνηση η οποία προκαλείται από τις εσωτερικές δυνάμεις τις λεγόμενες τεκτονικές δυνάμεις οι οποίες δίνονται για την μετακίνηση των πλακών όταν η συσσώρευση ενέργειας κατά μήκος ενός υ περισσοτέρων ρηγμάτων αυξηθεί τα πετρώματα σπάζουν ξαφνικά απελευθερώνοντας ενέργεια μέσω μίας ταχείας κίνησης τα ρήγματα αυτά μπορεί να είναι πολύ μεγάλα και ευθύνονται για την προσαρμογή των κινήσεων μεταξύ των διαφόρων πλακών που συνθέτουν τον της γης το 10% των παγκόσμιων σεισμών σχετίζονται με ηφαιστιογενες είναι λιγότερο ισχυρή από τους τεκτονικού ακόμα και αυτή πάντως μπορεί να είναι ιδιαίτερα καταστροφική προκαλώντας σχισμές στο έδαφος παραμόρφωση του εδάφους ηφαιστιας ονομάζεται ο σεισμός που είναι αποτέλεσμα αλλαγής της πίεσης στο εσωτερικό της γς λόγω της εισροής ή εκροής μάγματος το σήμα τέτοιων σεισμών ονομάζεται φεστινο δόνηση οι φεστινο σεισμοί προηγούνται των ηφαιστιας εκρήξεων ή και τις συνοδεύουν η αιτία που τους προκαλεί πιστεύεται ότι είναι η απελευθέρωση των αερίων του μάγματος το οποίο τροφοδοτεί τα ηφαίστεια μέσα από τους σπόρους ή τις ρωγμές που φτάνουν έως και την φάν της γης το μέγεθος τους γενικά εξαρτάται από την αντίσταση που συναντάει το μάγμα κατά την ανύψωση του προς την επιφάνεια της γης οι ηφαιστιογενες με ενεργά ηφαίστεια καθώς παραμορφώνονται συνεχώς η παραμόρφωση αυτή παράγεται κυρίως μέσω μεγάλων και μικρών ρωγμών οι περισσότεροι σεισμοί που συνδέονται με νεαρά υφές συνδέονται με ηφαιστιας διεργασίες και μπορεί να υποδεικνύουν ότι ένα ήσυχο ηφαίστειο εξελίσσεται σε ενεργό αν και των μεγάλων εκρήξεων συχνά προηγούνται διάφοροι σημαντικοί σεισμοί και πολύ μικροί βράχοι οι οποίοι προκαλούν σεισμούς υπάρχει επίσης μία συνεχή εξαπόλυση σεισμικής ενέργειας συσχετιζόμενη με την υπόγεια κίνηση του μάγματος [μουσική] το ηφαιστιογενες [μουσική] μαγμα και το αέριο που πάλλεται το σεισμό είναι μεγαλύτερης διάρκειας και με μεγαλύτερη συνέχεια από τους καταστροφικούς σεισμούς του ίδιου εύρους σεισμικά σμήνη τα οποία έχουν καταγραφεί από σεισμογράφους και η παραμόρφωση του εδάφους που παρακολουθείται από τους μετρητές εδάφους βοηθούν τους επιστήμονες να καθορίσουν το βάθος και το σημείο του ρευστού μάγματος κάτω από το ηφαίστειο το οποίο με τη σειρά του πληροφορεί τους επιστήμονες να εκδίδουν προειδοποιήσεις κινδύνου εκτός από τα δύο προηγούμενα αίτια υπάρχει και ένα ελάχιστο ποσοστό σεισμών που ονομάζονται εγκατα ρμν συγγενείς σεισμοί επειδή οφείλονται στην εγκατα ρμν οροφών υπογείων μάτων λόγω διάβρωσης είναι σεισμοί συνήθως μικρού μεγέθους και τοπικού χαρακτήρα ορισμένες φορές έχουν παρατηρηθεί σε μετασεισμική ακολουθία ως συνεπακόλουθο άλλου τύπου σεισμών ακόμη οι εγκατα ρυμ συγγενείς είναι οι σεισμοί που πραγματοποιούνται από την πτώση μεγάλων πετρωμάτων πάνω στη γη λόγω βαρύτητας τα πετρώματα αυτά είναι συνήθως οροφές διαφόρων σπηλαίων που πέφτουν και τους προκαλούν οι σεισμοί αυτοί έχουν μικρό μέγεθος και διαρκούν τόσο χρονικό διάστημα όσο απαιτείται για την πτώση των πετρωμάτων επιπλέον είναι τοπικοί σεισμοί και καλύπτουν το 3% περίπου των σεισμών που πραγματοποιούνται πάνω στη γη ένα άλλο αίτιο είναι οι κρυογενικη υπάρχουν περιπτώσεις σεισμών που συμβαίνουν με την απότομη πτώση της θερμοκρασίας το έδαφος συγκρατεί νερό σε υγρή μορφή όταν η θερμοκρασία του πέσει κάτω από το κρίσιμο σημείο που το υγρό νερό γίνεται πάγος η διαστολή που προκαλεί η αλλαγή φάσης του νερού συμπιέζει τα πετρώματα και είναι πιθανό να προκληθεί διάρρηξη σε αυτά οι επιπτώσεις ενός κρονιο σεισμού δεν είναι σοβαρές καθώς γίνονται αισθητοί σε ακτίνα ελάχιστων χιλιομέτρων συνοδεύονται από τον κρότο θραύσεις και προκαλούν ζημιές σε τσιμεντένιες [μουσική] υποστρώματα στη γραμμή θραύσης συμβαίνουν συνήθως τις πρώτες πρωινές ώρες κατά τις κρύες περιόδους του χειμώνα επειδή δεν προκαλούνται από τεκτονικά αίτια είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται ως κρυογενεση σφάλμα στα σεισμολογικά δεδομένα των ρηγμάτων η θεωρία των τεκτονικών πλακών που δημιουργήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα αναφέρει ότι ο άκαμπτος φλοιός της γης διαιρείται σε πλάκες που κινούνται πάνω σε ένα στρώμα χαμηλού εξόδους με συμπεριφορά μηχανικής υγρών που ονομάζεται και ασθενόσφαιρα το βασικό λοιπόν αίτιο των σεισμών είναι η κίνηση των τεράστιων αυτών πλακών οι οποίες συνθέτουν τον φλοιό της γης όταν οι τεκτονικές πλάκες κινούνται πάνω-κάτω ή παράλληλα μεταξύ τους δημιουργούνται σεισμοί η κίνηση αυτή μπορεί να είναι μερικά χιλιοστά δημιουργώντας μικρές δονήσεις ή και κάποια μέτρα δημιουργώντας πο λ βίαιους σεισμούς οι τεκτονικές πλάκες αποτελούνται από ηπειρωτικό φλοιό ωκεάνιο φλοιό ή και από τα δύο η κίνησή τους οφείλεται κυρίως στην σχετικά υψηλή πυκνότητα της λιθόσφαιρας και τη σχετική συμπεριφορά μηχανικής υγρών της ασθενόσφαιρα με τον όρο ρήγμα ονομάζεται στη γεωλογία η διακοπή της συνέχειας μιας ομάδας στρωμάτων πετρωμάτων του στερεού φλοου της γης η οποία συμβαίνει κατά επίπεδη επιφάνεια και σε μεγάλη έκταση και εκατέρωθεν της οποίας πραγματοποιείται ή πραγματοποιήθηκε στο παρελθόν σχετική κίνηση των στρωμάτων ετυμολογικά ο όρος παράγεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα ρίγη που σημαίνει ραγίζω σπάζω θράσο τα ρήγματα δημιουργούνται από τις ενεργές τάσεις σε μία περιοχή από το σύνολο ουσιαστικά των δυνάμεων που επιδρούν στους γεωλογικούς σχηματισμούς της περιοχής αυτής με την ευρύτερη έννοια για παράδειγμα στη βόρεια ελλάδα στη λεκάνη της μυγδονίας επικρατεί μια εφελκυστική κατάσταση ένα σύνολο τάσεων δηλαδή που τείνει να επιμηκύνει τον φλοιό μια αντίστοιχη κατάσταση επικρατεί σστο αιγαίο σε περαιτέρω ανάλυση οι τάσεις αυτές οφείλονται σε γεωτεκτονική αίτια δηλαδή στις σημαντικές και εκτεταμένες κινήσεις και παραμορφώσεις του φλοιού της γης όπως αυτές θεωρούνται και περιγράφονται από τη νέα παγκόσμια τεκτονική θεωρία των λιθοσφαιρικών πλακών και την γεωδυναμική υπάρχουν ωστόσο ειδικές περιπτώσεις δομών που εμφανίζονται σαν ρήγματα οι οποία πο δεν συνδέονται με εκτεταμένη τεκτονική δραστηριότητα τέτοιες είναι τα συνιστούν βαρυτικά και άλλα τεκτονικά ρήγματα τα οποία οφείλονται καθαρά σε τοπικά αίτια κατανομής της πυκνότητας της πλαστιμότητας και του βάρους μέσα σε γεωλογικούς σχηματισμούς η κίνηση του ρήγματος προκαλεί μετάπτωση δηλαδή άνοδο ή κάθοδο του ενός τεμάχισε υψομετρική διαφορά μεταξύ των δύο σκελών ονομάζεται άλμα του ρήγματος εύκολα το αλμα συνδέεται με την πραγματική μετάθεση στην διεύθυνση της επιφάνειας δηλαδή με την ολίσθηση στην επιφάνεια χαρακτηριστικό γνώρισμα του ρήγματος είναι επίσης η έκτασή του ορισμένες φορές το γμα μπορεί να λαμβάνει τεράστια έκταση όπως το ρήγμα του αγίου ανδρέα στην καλιφόρνια των ηπα το οποίο εκτείνεται σε μήκος περίπου 1000 300 km φθάνοντας μέχρι την επιφάνεια δεν είναι όμως απαραίτητο ένα ρήγμα να φθάνει μέχρι την επιφάνεια της γης όπως είναι φυσικό η ρήξη των πετρωμάτων καθώς και η κάθε παροξυσμική κίνηση των τεμαχ του ρήγματος και και η συνακόλουθη μετάπτωση απελευθερώνουν συσσωρευμένη ενέργεια ενέργεια ελαστικής παραμόρφωσης η οποία εκδηλώνεται ως σεισμός στην περίπτωση αυτή γίνεται λόγος για ένα [μουσική] σεισμογράφο μελέτη της ενεργού αυτής τεκτονικής δράσης είναι το αντικείμενο μελέτης της νεοτεκ ικής σήμερα η πρόληψη των σεισμών δεν είναι δυνατή ωστόσο οι επιστημονικές μελέτες περιλαμβάνουν δραστηριότητες που στοχεύουν στην κατανόηση του μηχανισμού της σεισμικότητας και στην εκτίμηση της πιθανότητας ενός σεισμού σε μία δεδομένη περιοχή με ένα δεδομένο μέγεθος και σε μία δεδομένη χρονική στιγμή συνεπώς η πρόβλεψη των σεισμών είναι δυνατή μόνο σε επίπεδο πιθανοτήτων βάση των σχετικών μελετών στον ενλόγω τομέα γνωρίζουμε πο βρίσκονται οι σεισμογενείς περιοχές πρώτον ποιοι είναι ιστορικά οι πλέον επικίνδυνοι σεισμοί στις εν λόγω περιοχές δεύτερον ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι σε μέγεθος σεισμοί στις περιοχές αυτές τρίτον ποιο είναι το είδος της σεισμικής ακολουθίας που είναι σύνηθες για κάθε περιοχή και τέταρτον ποιο είναι το σεισμικό μοντέλο και ακολουθίες στις διάφορες περιοχές κατά την πάροδο του χρόνου ωστόσο συχνά δεν γνωρίζουμε πο θα γίνει ακριβώς ο επόμενος σεισμός πότε ακριβώς θα γίνει και ποια θα είναι η ενέργεια που θα απελευθερωθεί ποια θα είναι η κατεύθυνση των κυμάτων διάχυσης καθώς τα πετρώματα του υπεδάφους έχουν διαφορετική σύνθεση και μηχανική συμπεριφορά και ποιες θα είναι οι συνέπειες στην επιφάνεια λόγω των επιφανειακών πετρωμάτων και των μορφολογικών συνθηκών η κλίμακα τε είναι διαδεδομένη λογαριθμική κλίμακα μέτρησης της ενέργειας που εκλύεται κατά τη διάρκεια ενός σεισμού η κλίμακα τε αναπτύχθηκε το 1935 στη νότια καλιφόρνια από τον αμερικανό φυσικό και σεισμολόγο λς τερ και τον γερμανό beno gutenberg η κλίμακα αυτή που φέρει προς τιμήν το όνομα του ενός των δημιουργών της και επινοήθηκε αρχικά για μέτρηση τοπικών σεισμών λόγω όμως της πρωτοτυπίας της ορίστηκε διεθνώς ως κλίμακα αναφοράς του μεγέθους όλων των σεισμών μετά τη διεθνή καθιέρωση της κλίμακας ο ίδιοι οι δημιουργοί της την βελτίωσαν ώστε να εξαλειφθούν οι περιορισμοί τόσο της απόστασης όσσο και των τύπων των εν χρήση σεισμογράφων δημιουργήθηκαν επίσης και νομογραμμα με βάση τα οποία μπορεί να εξαχθεί απευθείας το μέγεθος ενός σεισμού με βάση ορισμένα χαρακτηριστικά του όπως η χρονική διάρκεια και το πλάτος των δευτερευόντων σεισμικών κυμάτων η κλίμακα μερκάλι είναι μία άλλη από την κλίμακα ρίχτερ χρησιμοποιείται για την μέτρηση της έντασης των σεισμών και πήρε το όνομά της από το δημιουργό της jusepe merc ιταλό ηφαιστιογενες [μουσική] ενέργεια που απελευθερώνεται από έναν σεισμό όπως η κλίμακα ρίχτερ αντίθετα ασχολείται με τις επιπτώσεις ενός σεισμού σε μία δεδομένη περιοχή συνεπώς ενδείκνυται για την μέτρηση σεισμών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές ενώ δεν είναι αποτελεσματική για αραιοκατοικημένες ή ακατοίκητες περιοχές τέλος ο πρώτος βασικός κανόνας είναι να γνωρίζεις τη σεισμική ιστορία της περιοχή σου καθώς πολύ συχνά ο κόσμος δεν γνωρίζει ότι ζει σε επικίνδυνη περιοχή συνεπώς η γνώση των κινδύνων μίας περιοχής είναι το πρώτο μέτρο ασφαλείας κάπου εδώ άλλο ένα επεισόδιο έφτασε στο τέλος του εάν σας άρεσε αυτό το βίντεο και βρίσκετε ενδιαφέρον στο κανάλι μας και αν μας παρακολουθείτε για πρώτη φορά κάντε εγγραφή σστο κανάλι που είναι δωρεάν κοινοποίησε το βίντεο και πατήστε το καμπανάκι για να λαμβάνετε όλες τις νέες μας ειδοποιήσεις επίσης η υποστήριξή σας με ένα like και σχολιασμό μας βοηθάει