საქართველოს პარლამენტის დროებითი კომისიის სხდომა N12 - 01.05.2026

კარგი, დავიწყოთ და ისა მოგესალმებით კოლეგებო, გთხოვთ კენჭი უყაროთ წარმოდგენილი დღის წესრიგს. დღეს დღეს გვაქვს კომისიის შემაჯამებელი შეხვედრა და კომისიის მუშაობის შედეგად ერთობრივი მუშაობის შედეგად შემუშავდა დასკვნა, რომლის რომლის პირველ საფუძველზე შესწავლილი იქნა სამი მნიშვნელოვანი სექტორი საქართველოს ეკონომიკისთვის. ეს არის ეს გახლავთ საკვების პროდუქტების სექტორი, ეგრეთწოდებული FMCG სექტორი, მედიკამენტების სექტორი და საწვავი და აღნიშნული დასკვნა დაფუძნებული არის რომ ჩამოვთვალოთ რამოდენიმე მნიშვნელოვან ფაქტორებზე. პირველი შეხვედრების ფარგლებში ჩვენ 62 კომპანიას შევხვდით, რომლებიც იყვნენ სექსტორში ძირითადი მოთამაშეები, ასევე შევხვდით ასოციაციებს და არაკომისიურ ფარგლებში 82 კომპანიას საოპერაციო ხარჯები შევისწავლეთ, შევისწავლეთ მათი ბიზნეს პროცესები, ასევე შევისწავლეთ მათი ფინანსური სტაბილურობა. ეს ერთი ნაწილი იყო. ასევე კომისიის ფარგლებში სამი თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა საველე კვლევები და ამ საველე კვლევების ფარგლებში განსაკუთრებით საკვეპროდუქტებზე ხდებოდა მონიტორინგი ფასებზე და ეს მონიტორინგი ჩატარდა 28 თებერვლიდან თუ არ ვცდები 25 16 აპრილამდე და ამ პერიოდში მონიტორინგი ხდებოდა ძირითად საბაზისო პროდუქტებზე სადაც ჯგუფი აკვირდებოდა და ფასებს სხვადასხვა ქსელებში და ფასების საქციელს და საბოლოო ჯამში რომ გავყოთ სამეტაპად დასკვნა, პირველი არის ეს საკვეპროდუქტებზე, მეორე არის მედიკამენტებზე და სათითაოდ რომ შევაჯამოთ და შემდეგ თუ რამე კითხვები გექნებათ მე ერთმანეთში ვიდისკუსიოს საკვეპროდუქტებთან დაკავშირებით ასევე საველე კვლევებსთან ერთად მოხდა ანალიტიკური ანალიზი ბაზრის და ბაზრის შესწავლა თუ როგორ ფუნქციონიერებს საქართველოში FMCG ბაზარი რა პირობებში ფუნქციონირებს რომელ ბაზრებს გავს ეს დასკვლაში ასახულია და ჩვენი მაყურებლისთვის გასაგები რომ იყოს ბაზრის ორი მოდელი არსებობს ერთი არის გასაშუალებებული მოდელი რომელიც დაფუძნებულია გასაშუალებებულ ფასზე და პროდუქტის ფასზე და რომელიც მუშა მუშაობს ფასდაკლებების გარეშე ან მცირე ფასდაკლებების და მეორე მოდელი არის ბაზრის, რომელიც მუშაობს საშუალო და ღმა ფასდაკლებებით. ასეთი ბაზარია დღეს საქართველოში ჩვენ უნდა ვისაუბროთ რაც არის ბაზრის მდგომარეობა FMჯ სექტორში. ბაზარი მუშაობს საშუალო და ღმფასდაკლებებით. უნდა აღინიშნოს, რომ შესწავლის დროს გამოვლინდა, რომ მსგავსი ბაზრები არსებობს აღმოსავლეთ ევროპის არაერთ ქვეყანაში. ეს არ არის ახალი მოდელი, ეს არის არსებული ორი მოდელიდან ერთ-ერთი, რომელიც საქართველოშია. ამას თავისი გარემოებები აქვს. ხო ბაზრის კვლევამ ასე აჩვენა, რომ არსებობს კონკრეტული პროდუქტის საბაზისო დახლის ფასი, თუმცა პროდუქციის მნიშვნელოვანი ნაწილი ფასდაკლებებით ხდება მათი რეალიზაცია. ეს არის ბაზრის საქციელი და საშუალო შეწონილი ფასი, ასე რომ ვთქვათ, მნიშვნელოვნად ნაკლები არის, ვიდრე პირველი დახლის ფა. ეს იყო როდესაც აღმოჩენები ბაზრის შესწავლასთან დაკავშირებით. შემდეგ გადავედით თვითონ სექტორში ფასს წარმოქმნის ჯაჭვზე და მონაწილე კომპანიებზე. აქ არის სამი კომპონენტი, როგორც შეხვედრებში გამოვლინდა, არის მწარმოებელი, იმპორტიორი, დისტრიბუტერი და ქსელი. სწორედ ამ სამი წერტილის ჯამური კომერციული ურთიერთობები ქმნის საბოლოო სამომხმარებლო ფასს. მათი კომერციული ურთიერთობები და კომერციული ურთიერთობების პრინციპები ქმნის საბოლოო სამომხმარებლო ფასს და ეს აისახება შემდეგ კომერციული საქციელით და სწორედ ჩვენ შემთხვევაში შევისწავლეთ თითოეული წერტილის მნიშვნელოვანი მოთამაშეების ფინანსური და საოპერაციო ხარჯები. განსაკუთრებით რაც გამოვლინდა შესწავლის დროს და ღრმა ანალიზის დროს, აქვე ხაზს გავუსვამ, რომ ჩვენ არავითარი საფუძველი არა გვაქვს, რომ აუდიტის დასკვნებს არ ვენდოთ, განსაკუთრებით დიდი ქსელების პირობებში, რომლებსაც დიდი ოთხეული ყავთ, ასე რომ ვთქვათ, აუდიტორი კომპანიები, საერთაშორისო კომპანიები და მათ დასკვნებს ენდობიან საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტები. სწორედ მათი აუდიტის ანალიზმა მოგვცა ეს შემდეგი სურათი, რომ დიდი პრობლემა არის ბაზრის სტრუქტურულ მოწყობაში. ეს რას ნიშნავს? ქსელების მე ვსაუბრობ დიდ ქსელებზე აქ არ არის ერთეული ქსელები, რომელიც პრემიუმ ქსელების წარმოადგენენ და ასე რომ ვთქვათ ეგზოტიკურ ძვირ პროდუქციას ყიდიან, რადგან ისინი ბაზრის მცირე მოთამაშეები არიან და ბაზრის წილის 1%-ს ან ნაკლებს ფლობენ. აქ საუბარია ქსელებზე, რომელიც არიან მსხვილი მოთამაშეები და მათ აუდიტის ანალიზზეა საუბარი, რაც უკ სურათმა აჩვენა ჯაჯვში ქსელიდან დაწყებული მწარმოებლით და იმპორტიორ დისტრიბუტებთან დამთავრებული. ძირითადი პრობლემა არა გადაჭარბებულ მოგებებშია, არამედ პრობლემა არის არაეფექტურ საოპერაციო ხარჯებში. ეს რას ნიშნავს? ეს იმას ნიშნავს, რომ ფასწარმოქმნის ჯაცვში გროვდება დამატებულიი ხარჯი, რომელიც საბოლოო ჯამში აწვება პროდუქციის თვითღირებულებას და აქ არის მნიშვნელოვანი რესურსი, რომ მოხდეს ამ სტრუქტურის სწორად გადაწყობა, საოპერაციო ეფექტიურობის გაუმჯობესება, რაც საბოლოო ჯამში ერთიანობაში გახდის უფრო ეფექტურს და საბოლოო ჯამში მომხმარებელი მიიღებს მნიშვნელოვნად უკეთეს ფასს, ვიდრე დღეს არის ბაზარს ეს არის ბაზრის ძირითადი პრობლემა და ამ პრობლემა განაპირობებულია რამოდენიმე მნიშვნელოვანი ფაქტორებით. პირველი ეს განაპირობლეა იმისი, რომ სათანადო გამჭვირვალეობა არ არის და კომერციული ურთიერთობა გაუგებარია. არის სხვადასხვა ტიპის კომერციული ან მარკეტინგული გადასახადები, რომელიც არის გაუმჭირვალე და ზოგ შემთხვევაში რიგი გადასახადები არის ისეთი, რომელიც არ არ ექვემდებარება კომერციულ ურთიერთობებს. შესაბამისად, ესპი ერთი პრობლემა იყო. მეორე არის, რომ გადახების მნიშვნელოვანი დაგვიანებები და აქ იყო პრობლემა, რომელიც იქ ფქმნის დამატებით ხარჯებს და დამატებით ზეწოლას ქმნის ჯაჭვი მთლიანად და ეს ზეწოლა რაც უფრო ქვემოთ არის სუბიექტი, უფრო ძლიერდება და ეს მნიშვნელოვან ფინანსურ წნეხს უქმნის ქვედარგოლში მონაწილე კომპანიებს. მე ვგულისხმობ, მათ სჭირდებათ უფრო მეტი სამუშაო კაპიტალი, მათ სჭირდებათ უფრო მეტი ფინანსური რესურსი, აღნიშნული ფინანსური რესურსი ძირია და ეს ქმნის დამატებით ხარჯებს. სწორედ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი არის ამ სექტორში გადახდების სტანდარტიზაცია საბოლოო ჯამში, რომ ჯაჭვში თითოეულ მონაწილემ ზუსტად იცოდეს კონკრეტულ სისტემურ მიმართულებით როგორ არის გადახდების პროცესი და იმის დარეგულირება და ჩარჩოში მოქცევა აუცილებელი და ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოწვევაა. ასევე მნიშვნელოვან გამოწვევად დარჩა ისევ გამჭვირვალობის ნაწილში ნაშდების მართვა და აქ რაღა ერთი რამე გამოიკვეთა გამოიკვეთა ის რომ არ არის ნაშდების ბრუნვის შესაძლებლობა სწორი და კონკრეტულ განსაკუთრებით მწარმოებლების ნაწილში მხედველობაში მცირე და საშუალო მწარმოებელი მათ არა აქვთ წდომა თავიანთი ნაშების ბრუნვაზე რაც საშუალებას არ აძლევთ მათ რომ სწორად დაგეგმონ ბიზნ ბიზნეს პროცესები. ამიტომ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია ეს ფაქტორი სხვა ქვეყნებშიც იყო გამოხატული, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში აუცილებელია სექტორის გაციფრულება და გაციფრულება ნიშნავს, რომ საოპერაციო მოდელი იქნება გამჭვირვალე, გასაგები და თითოეულ კოლს ექნება წვდომა თავიანთი პროდუქტების მოძრაობაზე და ეს არის უაღრესად დიდი პრობლემა, რომელიც დამატებით ხარჯს ქმნის. სამუშაო კაპიტალზე ვისაუბრე. აქ ამ ნაწილში მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით მიმაჩნია, რომ მცირე და საშუალო წარმოებს განსაკუთრებული განსაკუთრებული ასე რომ ვთქვათ მიმართულება დაეთმოს და საჭიროა ჩვენი რეკომენდაცია არის, რომ აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ სპეციალური პროგრამებით გააძლიეროს მხარდაჭერა მცირე და საშუალო მწარმეებლისთვის, რადგან მათ უნდა მიეცეთ ბაზარზე უკეთესი ოპერირების საშუალებას. უფრო მეტსაც გეტყვით, რეკომენდაციის ნაწილი მოიცავს იმას, რომ მათთვის რიგი კომერციული ხარჯები უნდა შემცირდეს ან გაუქმდეს, რომ მათ უფრო ადვილად შეეძლოთ ქსელში, ქსელთან თავიანთი პროდუქციის განთავსება და ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია ამ მიმართულებით არის გათვალისწინებული. ეს არის სისტემური გარდაქმნა, რომელიც აუცილებელია. საერთო ჯამში ჩვენ მივდივართ, არსებობს ასეთი არასამართლიანი ვაჭრობის პრაქტიკის დირექტივა, რომელიც არის ევროკავშირის დირექტივა და ამ დირექტივის ფარგლებში არაერთი მსგავსი ცვლილებები დაიერგა სტრუქტურულად, რომ ურთიერთობები ის 100 მეტრია, რაც არსებობს ბაზარზე მომთამაშეებს შორის გასწორებული იყო და სავაჭრო ურთიერთობები გახდარიყო, ასე რომ ვთქვათ, სამარ სამართლიანი, გამჭერვალე და ეფექტური და ჩვენი რეკომენდაცია არის, რომ ამ დრექტივის ფარგლებში შესაგამისი კანონპროექტი უნდა შემოვიდეს პარლამენტში და პარლამენტმა შემდეგ უფრო Uტიპი დირექტივა არის ცნობილი, ასე არსებული დირექტივა უნდა იმუშაოს და შექმნას ინსტიტუციური ჩარჩო ამ სექტორში მოთამაშე კომპანიებს შორის, ასე რომ ვთქვათ მწარმოებელს იმპორტიორ დისტრიბუცი ქსელებს შორის ურთიერთობის ჩარჩო და ეს არის საშუალოვადიანი პერიოდი აღნიშნული პროცესი ვფიქრობ რომ გადაწყობის პროცესი განსაკუთრებით გადახტების გასწორების ნაწილში ამას დასჭირდება დაახლოებით რომ სრულად გადაეწყოს სექტორი ძალიან გთხოვთ გავითვალისწინოთ რომ სექტორი არის ძალიან დიდი ის შეადგენს ჩვენი ეკონომიკის 21%-ს და რაიმე აგრესიული ტიპის ჩარევა ქმნის სისტემურ რისკებს და სისტემური რისკები მნიშვნელობაში გავლენა ს მოახდენს შემდეგ ეკონომიკაზე და ამიტომ აქ მიდგომა უნდა იყოს ძალიან თარგეტირებული, ძალიან წერტილოვანი და დეტალებში გაწერილი და სწორედ არასამართლიანი ვაჭრობის პრაქტიკის დირექტივის ნაწილში უნდა მოხდეს საკანონმდებლო დონეზე ამ დოკუმენტის დამუშავება. დოკუმენტის დამუშავებას ალბათ რაღაც პერიოდი დაგჭირდება. ჩვენი რეკომენდაცია ეს არის, თუმცა იმპლემენტაციის პერიოდსაც რაღაც პერიოდი უნდა იყოს, რომ ეს სისტემურად გასწორდეს. ის რაც არასწორად კეთდებოდა წლების განმავლობაში ერთ დღეში ვერ გასწორდება. ერთ დღეში მისი გასწორება საშიშიც არის იმიტომ, რომ სექტორმა შესაძლებელია შოკირებული დარტყმა მიიღოს და დარტყმის შესახებ ჩვენ არ მივიღოთ არა ფასების შემცირება, არამედ ბაზარზე შოკური ფასები, რაც სისტემური კესკებთანა დაკავშირებული და აგრესიული ჩარება ჩვენი მხრიდან რეკომენდირებული არ არის, მაგრამ ეს პერიოდი ჩემის აზრით შესაძლებელია ექვსიდან ცხრა თვემდე დასრულდეს და სისტემა გაჯანსაღდეს. ხო ეხლა ეს არის საშუალოვადიანი სტრატეგია და ასევე რეკომენდაციის ფარგლებში ჩვენ ვფიქრობთ რომ მნიშვნელოვანია ასევე გრძელვადიანი სტრატეგია ჩამოყალიბდეს ჩვენი რეკომენდაცია იქნება აღმასრულებელს ხელისუფლებების მიმართ რომ გაიწეროს გრძელვადიანი სტრატეგია და აქ მნიშვნელოვან ხარჯს მეორე ნაწილი რომელსაც ქმნის ჩვენ ვისაუბრეთ ერთი ნაწილი რომელიც იყო სტრუქტურული პრობლემების გასწორება და ეს შევაჯამეთ მაგრამ მეორე მნიშვნელოვანი ნაწილი მდებარეობს თვითონ მიწოდების ჯაჭვის არაეფექტურობაზე და ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მიწოდების ჯაჭვი არის გრძელი და სიგრძისგან გამომდინარე ის თითოეულ გორში ქმნის დამატებით ხარჯებს. ამიტომ აუცილებელია მიწოდების ჯაჭვის შემცირება და ეს რას ნიშნავს? მაქსიმალურად დაახლოება ურთიერთობების მწარმოებელსა და საცალო ქსელებს შორის, რომ არ იყოს შუალედური რგოლები და მეორე მნიშვნელოვანია იმპორტიორსა და მწარმოებლებს შორის. ამ ნაწილში განსაკუთრებული როლი ენიჭება ცენტრალიზებული დისტრიბუციის ცენტრების განვითარებას. ეს პროცესი დაწყებული არის, თუმცა ეს პროცესი ერთდღიანი არ არის და ეს პროცესი რას გულისხმობს? ეს პროცესი გულისხმობს, რომ უნდა შეიქმნას ცენტრალიზებული დისტრიბუციის ცენტრები საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში. განსაკუთრებით ეს მნიშვნელოვანი არის რეგიონებისთვის და რატომ არის მნიშვნელოვანი და რეგიონებში მცირე და საშუალო ზომის წარმოებისთვის, რადგან ასეთი ლოგისტიკური ცენტრები საშუალებას მისცემს საოჯახო მეურნეობეს, მცირე და საშუალო ბიზნესის წარმომადგენლებს, რომ მათ მიერ ნაწარმოებელი პროდუქცია აღნიშნულ ლოგისტიკურ ცენტრებში უფრო მარტივად ჩააბარონ, უფრო კომერციული ხარჯების გარეშე ჩააბაროს და ჩააბარონ და შედეგად უკვე ცენტრალიზებული სისტემიდან მოხდება მათი დისტრიბუცია, იქნება ეს ქსელები, საცალო მაღაზიები თუ ბაზრობები და ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი რეკომენდაციებია გაწერილი დასკვნაში და მიგვაჩნია ეს არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება, რაც საბოლოო ჯამში სისტემურად 8დან 9%-ის შემცირებას განაპირობებს მიწოდების ჯაჭვში. ეს არის ძალიან, ასე რომ ვთქვათ, სტრატეგიული მიმართულება და ამას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს. აა კერძო ეტიკეტის ნაწილში ასევე მნიშვნელოვანია, რომ კომერცი კომერციული ურთიერთობები ქსელსა და მწარმოებულს შორის იყოს უფრო აქტიური და კერძო ეტიკეტი ეს რას ნიშნავს, რომ კერძო ეტიკეტის შემთხვევაში ნახეთ ქსელები, რომლებსაც დისტრიბუტების ვაჭრობის დიდი რაოდენობის წერტილები აქვთ ევროკავშირის ბევრ ქვეყნებში მიმართავენ ასეთ პრაქტიკას, რომ ისინი უკვე კვეთავენ საკუთარი ბრენდის პროდუქტებს, მაგალითად ვთქვათ კარაქი ორი ნაბიჯი და მწარმოებელს თხოვენ, რომ აი ესეთი კარაქი სახელწოდებით დამიმზადე. ეს მნიშვნელოვნად ამცირებს მწარმოებლისთვის მარკეტინგის ხარჯს, პროდუქტის განვითარების ხარჯს, რადგან ეს ბიზნესის ნაწილია. თუკი შენ საკუთარ პროდუქტს ავითარებ და ქმნი საკუთარ ფრენდს, ეს გარკვეულ ხარჯებთან არის დამოკიდებული. ამ შემთხვევაში ეს ხარჯები აღარ არის და კერძო ეტიკეტის პროცესში საშუალებას მივცეთ საშუალოდ და მცირე მწარმოებლებს, განსაკუთრებით რომ მათ შეძლონ, რომ თავიანთი პროდუქცია აწარმოონ და უკვე ქსელური ბრენდით მიყიდონ ქსელებს და ეს მნიშვნელოვნად შეამცირებს, როგორც მარკეტინგურ ხარჯებს კიდევ ერთხელ ვიტყვი, ასევე გარანტირებულ გაყიდვებს და რეალიზაციის საშუალებას მისცემთ მათ, რომ შევადარო რომ საქართველოში კერძო ეტიკეტის პრაქტიკა არის დაახლოებით 10% ბაზრის, როცა ევროკავშირის ქვეყნებში ეს შეადგენს 45-დან 50%-ს და მიგვაჩნია, რომ ამ პრაქტიკით ევროკავშირმა მნიშვნელოვნად შეძლო ძირითად საბასისო პროდუქტებზე ფასების შემცირება და ანალიზი აჩვენებს, რომ ასეთი პრაქტიკა ფასს ამცირებს საშუალოდ 25-დან 30%-მდე და მნიშვნელოვანია, რომ ეს განვითარება ამ მიმართულებით წავიდეს და ბოლოს ასევე განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია, რომ გაიწეროს სამი-ოთხლიანი სტრატეგია მცირე და საშუალო ბიზნესის მხარდაჭერისთვის და ეს განსაკუთრებით ეხება სოფლის მეურნეობის მიმართულებით და აქაც ძირითადი გამოწვევა საშუალო და მცირე ბიზნესს აქვს არა კომერციული მექანიზმები ძირითადი გამოწვევა არის ის რომ სამუშაო კაპიტალის სიმცირე და სამუშაო კაპიტალზე წვდომა და ამ მიმართულებით განსაკუთრებით ტარგეტირებულად და წერტილოვნად უნდა მოხდეს სპეციალური პროგრამების კიდევ უფრო ეს კეთდება, მაგრამ ასეთი პროგრამების გააქტიურება, რაც გრძელვადიან პერიოდში აქცენტი აქ უნდა გაკეთდეს კაპიტალზე, ასევე აქცენტი უნდა გაკეთდეს გადამზადებაზე, პერსონალის გადამზადებაზე იმიტომ რომ ჩვენს შეხვედრებში მნიშვნელოვნად გამოიკვეთა, რომ წარმოებლების დიდ გარკვეულ ნაწილს დეფიციტი აქვს კვალიფიკაციური სპეციალისტების და ამაში უნდა მოხდეს გადამზადების პროგრამების კიდევ უფრო გააქტიურება და სახელმწიფოს მხრიდან მხდარჭერა ამ ნაწილში, რომ ჩვენი მიზანი არის, რომ ადგილობრივი წარმოება გახდეს კონკურენტუნარიანი. ამას აქვს განსაკუთრებული მნიშვნელობა იმიტომ, რომ თუკი ის არ იქნა კონკურენტუნარიანი, ეს საბოლოო ჯამში აზარალებს მომხმარებელს და თუკი ის კონკურენტუნარიანი ეფექტურად საოპერაციო ხარჯებს ამცირებს, ის სამუშაო ადგილებს გენერალური ტორი არის და მეორე მხრივ წარმატებულად კონკურენციაში შედის იმპორტთან. ხო პოლიტიკა ვერ იქნება იმპორტის ჩაკეტვა, რადგან ის საბოლოო ჯამში გააძვირებს, ასე რომ ვთქვათ, ფასებს ჩვენი მომხმარებლებისთვის და ასეთი აგრესიული ჩარევის რეკომენდაციას ვერ გავცემთ და მესამე მიმართულება ჩვენ შევისწავლეთ მოკლევადიანი ინტერვენციების მექანიზმები, ასევე ეს გულისხმობს, რომ როდესაც ინფლაციური წნეხის პროცესებში, პერიოდში კონკრეტულმა ქვეყნებმა კონკრეტ კრეტულ გადაწყვეტილებებს მიმართენ და მე მინდა გაგიზიაროთ ესა მათ შორის იყო რუმინეთი, უნგრეთი, საფრანგეთი, საბერძნეთის მოდელი, ოთხი მოდელი შევისწავლეთ და ეს მოდელი მოკლევადიან პერიოდში ეფუძნებოდა მსუბუქ ინტერვენციას და ასე რომ ვთქვათ აგრესიულ ინტერვენციას. ავხსნი ორივეს. აგრესიული ინტერვენცია ხორციელდებოდა, როდესაც მოხდა კონკრეტულ პროდუქტების არჩევა. და ეს მოხდა უნგრეთში, აირჩიეს 15 პროდუქტი პირველადად და ასე რომ ვთქვათ ფასების ზედა ზღვარი განსაზღვრეს, რომ კონკრეტული წყალი უნდა ღირდეს, ვთქვათ, ერთი ლარი და ესაა ზედაზღვარი და ასეთმა მიდგომამ რამ გამოიწვია, რომ გაგიზიაროთ, გამოიწვია შემდეგი დისტორცია და მნიშვნელოვანი რღვევა ბაზრის პირველი ასორტიმენტი შემცირდა ბაზარზე, მეორე მოცულობები შემცირდა ასე ეგრეთწოდებული შრინქლე შენი წავიდა, რომ ერთ ლიტრიანი ბოთლის ფასით უყიდა ლარი, უცებ ნახევარ ლიტრიანი გახდა და შესაბამისად მოცულობების შემცირება გამოიწვია. ასევე ერთი პროდუქტის გაიაფება გამოიწვია, მაგრამ გაძვირდა სხვა პროდუქტები და ეს ტალღა გადავიდა სხვა პროდუქტებზე და საბოლოო ჯამში შემდეგ მოხდა დამატებითი ინტერვენცია, რომ ზომები განესაზღვრათ მოცულობები. ამანაც შედეგი ვერ გამოიღო და საბოლოო ჯამში ერთი კონკრეტულ პროდუქტზე დაიჭირეს ფასი, მაგრამ დანარჩენ პროდუქტებზე ფასები გაძვირდა და მომხმარებული ჯამურად დაზარალდა. მეორე ასეთი აგრესიული ინტერვენციის ნაწილი იყო რუმინეთში განხორციელდა, სადაც მარჟების დონეზე მოხდა ზედაზღვარი განსაზღვრა. ეს რას ნიშნავს? ეს იმას ნიშნავს, რომ მაგალითად იქ ასე მოხდა იმპორტიორზე და დისტრიბუტორზე განსაზღვრეს 20% ზედაზღვარი იმპორტიორზე ბოდიშით დისტრიბუტორზე 5% და საცალო ქსელზე 20 შედეგრობილად მოხდა ბაზრის დისტორცია მნიშვნელოვანი და აქ გამოიკვეთა, რომ მოხდა ხარჯების გაბერვა და რადგანაც თვითღირებულებაზე ემატებოდა გარკვეული პროცენტი, მოხდა თვით ღირებულების გაზრდა და იქაც იგივე პრობლემები გამოიხატა, როგორიც იყო მაგალითად ასორტიმენტის შემცირება, დეფიციტის გაჩენა და ფასების ხელოვნური გაბეროვა და უფრო მეტი მოკლევადიან პერიოდში რაღაც შედეგი მიიღეს, მაგრამ წელვადიან პერიოდში უფრო მეტი ზარალი მიიღო ეკონომიკამ და მომხმარებელმა, ვიდრე ვიდრე სიკეთე, ასე რომ ვთქვათ, საინტერესო მოდელი იყო საფრანგეთში და საბერძნეთში აქ მოდელი ეფუძდებოდა ბაზრის საქციელის ელემენტების გამოყენებას საბეზრეთის მაგალითზე, რომელიც ასევე მუშაობდაჰილ მოდელზე ბაზარი, ასევე რომ ვთქვათ შოკირებული და ღმა ფასდაკლებებზე ამ შემთხვევაში საბერძეთის მთავრობამ თავიანთი სექტორთან ერთად შეიმუშავა ეგრეთწოდებული ბერძნული კალათა, სადაც ასევე მოხდა თავიდან 15 პროდუქტის და შემდეგ 30 პროდუქტზე მეტის ის ამ არსებულ კალათაში ჩასმა და ქსელები თვითონ განსაზღვრავდნენ კონკრეტული პროდუქტის ბრენდის სახეობას, რომელიც საუკეთესო ფასდაკლებებით თავაზობდნენ მოსახლეობას. თავი, როგორც აღვნიშნეთ, თავიდან აღნიშნულ მოდელში 15 პროდუქტი იყო, თუმცა ეს იმდენად პოპულარული გახდა მოსახლეობაში, რომ ეს 15 პროდუქტი თვითონ ქსელებმა 60 სხვადასხვა კატეგორიის პროდუქტად გადააწყვეს და ისინი ქსელები ყოველდღიურად თავაზობდნენ კონკრეტული ბრენდებზე საუკეთესო ფასებს მომხმარებელს და აქ ამ ბიზნესში განსაკუთრებული დიდი როლი უჭირავს მოძრაობას მყიდველის და იმდენად პოპულარული გახდა მარკეტინგული თვალსაზრისით, რომ ძალიან ცნობილი ბრენდები განსაკუთრებულ ფასში იყო წარმოდგენილი და ეს ყოველკვირეულად იცვლებოდა და როგორც მსუბუქი სახის ინტერვენცია ძალიან წარმატებული იყო საბერძნეთში და ქსელები თვითონ ახორციელებდნენ მარკეტინგულ მარკეტინგულ ფლაიერებს ბეჭდავდნენ ასე რომ ვთქვათ საინფორმაციო ბუკლეტებს ბეჭავდნენ ბეჭდავდნენ მომხმარებლისთვის, რომ მათ ენახათ, რომ როგორი საუკეთესო ფასები ჰქონდათ. ასევე ბიზნესის პროცესში შეიქმნა სპეციალური, ასე რომ ვთქვათ, პლატფორმა, ციფრული პლატფორმა, რომელზედაც ხდებოდა აღნიშნული საუკეთესო შეთავაზებების განლაგება და იმდენად 2023 წელს დაინერგა და დღესაც მუშაობს და ერთ-ერთი პოპულარული პროგრამა არის საბერძნეთში. საფრანგეთის მოდელს რაც შეეხება, აქ იყო საინტერესო მიგნება. აქ ქსელებმა საკუთარი სოციალური პასუხისმგებლობის ფარგლებში აიღეს ვალდებულება, რომ საუკეთესო შესთავაზებებს ხო დამავიწყდა მეთქვა, რომ ფრანგულმა კარამ შედეგის გამო იგვა, რომ ფასები საშუალოდ 15%-ით შემცირდა აღნიშნულ ხომ ფრანგული მოდელი უფრო კიდევ უფრო ასე რომ ვთქვათ მსუბუქი ინტერნეტ განპირობებული აქსელებმა აიღეს თავის თავზე ასე რომ ვთქვათ სოციალური პასუხისმგრეობის ფარგლებში თვითონ შექმნეს ასე კალათის მსგავსი ასორტიმენტი პროდუქტების სადღაც საკუთარი კონკურენციის ფარგლებში ასევე დაახლოებით ბერძნული კალათის მსგავსი იყო მაგრამ აქ სახელმწიფოს მხრიდან არავითარი ჩარევა ან რეკომენდაცია არ ყოფილა და მაგ შემთხვევაში სადღაც 8დან 10%-მდე იყო ინტერვენციის შედეგად მიღებული შედეგი და ყოველივე მაგრამ ეს კონკრეტული გადაწყვეტილებები იყო მოკლევადიანი და ეფოძლებოდა მოკლევადიან სტრატეგიას. ერთადერთი საბერძნეთის შემთხვევაში აღმოჩნდა გრძელვადიანი, რომელიც დღესაც მოქმედებს. სწორედ რეკომენდაციის სახით ასეთი მოდელებიც არის აღწერილი ჩვენს დასკვნაში და საერთო ჯამში დასკვნა ეფუძნება სამ მიმართულებას რო შევაჯამოთ. ერთი არის სისტემური გადარქმნა, რომელიც იქნება საშუალოვადიანი პერიოდი, ანუ ექვსიდან ცხრა თვემდე და ეს დაფუძნებული იქნება არასამართლიანი ვაჭრობის პრაქტიკის დირექტივაზე და საუკეთესო პრაქტიკებზე. ჩვენ დასკვნაში აქ სხვადასხვა ქვეყნების მოდელები გვყავს მოყვანილი ესტონეთი, ლატვია, ლიტვის, ესპანეთის, ჰოლანდიის და ამაზე უკვე უფრო დეტალებშია საუბარი ხო გადახდის ფორმებზე როგორ, რა ეს უკვე დეტალებია დასკვნა ეფუძნება ზოგად სტრატეგიულ მიმართულებას, რადგან ეს გაეგზავნება აღმასრულებელ ხელისუფლებას და უფრო დეტალურად იქ უკვე დამუშავდება. გრძელვადიანი სტრატეგია მოიცავს ლოგისტიკური ჯაჭვის შემცირებას, როგორც გითხარით და დამოკლებას და ასევე ადგილობრივი წარმოების ხელშეწყობას და კერძო ეტიკეტის მიმართულების განვითარებას და მოკლევადიანი კი ეს არის ამ ოთხი ქვეყნის გამოცდილება აღებული და თუკი აღმასრულებელი ხელისუფლება ჩათვლის საჭიროდ აქედაგან ჩვენი რეკომენდაციაა უფრო რბილი ჩარევა ვიდრე აგრესიული ჩარევა და ფასების ადმინისტრირება რადგან ეს შექმნის უფრო მეტ პრობ პრობლემებს ვიდრე სიკეთეებს. ხო ეს არის, რომ შევაჯამოთ ამ ნაწილში ეხლა თუკი რამე დაზუსტება გინდათ, მზად ვართ. >> მადლობა ბატონო შოთა წარმოდგენილი ინფორმაციისათვის. უდავოდ კომისიამ გაწია გარკვეული მუშაობა იმ პრობლემის გადასაჭელად, რაც საქართველოს მოსახლეობას აწუხებს და მართლაც გარკვეულ შემთხვევებში მოსახლეობას მძიმე ტვირთად აწვება გაზრდილი ფასების ტვირთი. თუმცა ფასების დარეგულირების საუკეთესო საშუალება, რაც ზოგადად არსებობს ეკონომიკურ თეორიაში, ბიზნესში თუ ზოგადად რისი პრაქტიკაც არის, არის ჯანსაღი და გამართული კონკურენცია. სწორედ ეს არის ის მნიშვნელოვანი მდგენელი, რომელიც ფასებს დაარეგულირებს. სწორედ ამიტომ ჩვენი ძალისხმევა მიმართული უნდა იყოს ჯანსაღი კონკურენციის შექმნისაკენ. ამისათვის, რა თქმა უნდა, საჭირო იქნება გარკვეული საკანონმდებლო ცვლილებების მიღება, იმიტომ რომ ჩვენ დავრწმუნდით ჩვენი კომისიის ფარგლებში, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ადგილი აქვს საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების შემთხვევებს, რომელიც გამოიხატება ასიმეტრიულ ურთიერთობებში, თუნდაც აი ამ ნაშთების არასამართლიან მართვაში, ბიზნესის რისკების არასამართლიან გადანაწილებაში და ეს რა თქმა უნდა ყველაფერი უნდა აღმოი იფხვრას სხვადასხვა ხერხებით. რა თქმა უნდა, ერთ-ერთი ძალიან კარგი მიგნება არის, რომ ამისათვის ჩვენ გამოვიყვანოთ არასამართლიანი ვაჭრობის შესახებ ევროდირექტივა, მითუმეტეს იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ საქართველო ისედაც ახორციელებს ასოცირების ხელშეკრულებას და ასოცირების ხელშეკრულების ძირითადი მთავარი ლაითმოტივი და მიზანი არის ის, რომ ევროპაში აპრობირებული, ევროკავშირში აპრობირებული ის მიდგომები და ის სამართლებრივი გარემო და ის ინსტიტუციები და ის პრაქტიკები დავნერგოთ საქართველოში რომელიც საქართველოს გაუადვილებს ევროპის ერთიან ბაზარზე შეღწევას. ამისათვის კი საჭიროებს სწორედაც, რომ მსგავსი სისტემები არსებობდეს საქართველოში. სწორედ აი ამისაკენ გადადგმული ერთ-ერთ მნიშვნელოვნად ნაბიჯად მიმაჩნია მე ამ ევროდირექტივის დანერგვა და სტანდარტიზირებული ხელშეკრულებების პრაქტიკის დანარქვა, სადაც აღმოიფხვრება აი ეს გარკვეული ასიმეტრიულები. ასევე ჩვენი ევროკავშირთან ინტეგრაციის დღის წესრიგის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მდგენელი მომენტი იყო საქართველოში კონკურენციის სააგენტოს დაარსება, რომელსაც მოგვიანებით შეუერთდა დაემატა უფრო სწორად მომხმარებელთა უფლებების დაცვის ფუნქცია, რაც ასევე მნიშვნელოვანია. ეს პირველ რიგში მიმართულია მომხმარებელთა უფლებების დაცვისაკენ და სწორედ ჩვენი ევროპული დღის წესრიგის შემადგენელი ნაწილი იყო და ამ მომხმარებელთა უფლებების დაცვა სხვათა შორის ამ დანერგვას ამ პრაქტიკის დანერგვას საკმაოდ მძიმე შრომა უძღოდა წინ დროში საკმაოდ გაიწელა წინა მოწვევის პარლამენტმა მიიღო შესაბამისი კანონი მე მაშინ სწორედ ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტში ვიყავი თავმჯდომარის მოადგილე ჩვენ რამდენიმე შეხვედრა ჩავატარეთ იმისათვის, რომ მომხმარებელთა უფლებების დაცვის საკითხი ასე სამართლებრივ დონეზე დარეგულირებულიყო და იქაც იყო, სხვათა შორის, მინდა გითხრათ, მწარმოებლების მხრიდან გარკვეული შიშები და გარკვეული წუხილები, რომელიც რეალურად პრაქტიკაში სრულიად უსაფუძვლოდ აღმოჩნდა და დღესდღეობით მუშაობს, ჩვენ შეგვიძლია სტატისტიკას გადავხედოთ აი ამ ორგანიზაცია. აქედან გამომდინარე, მე რატომ წარუმძღვარე ამხელა შემოსავალი ამ მიმართულებას? მე ვფიქრობ კარგი იქნება, რომ ჩვენ კონკურენციის და მომხრმელთა უფლებების დაცვის სააგენტოს მოვთხოვოთ აი ამ ფუნქციის გაძლიერება, თუ რაიმე საკანონმდებლო ცვლილება არის საჭირო, რომ მან უკეთ აღასრულოს თავის ეს ფუნქცია, იმიტომ რომ მას ისედაც ევალება კონკურენციის კონტროლი ბაზარზე და რაღაცა მიზეზების გამო იგი ამას ვერ ასრულებს. სააგენტომ მაქვს მხედველობაში, ამიტომ ჩვენ უნდა მივცეთ საკანონმდებლო ცვლილებების საშუალებით მას ამის აღსრულების საშუალება და სწორედ მან უნდა გაუწიოს მონიტორინგი სწორედ აი ამ ბაზარს, რომელზეც ჩვენ დავრწმუნდით, რომ ნამდვილად არსებობს მონოპოლიური ანუ საბაზრო ძალაუფლების ბროტად გამოყენების ცალკეული შემთხვევები. ასევე ვფიქრობ ძალიან დიდი ნაწილი დაეთმო ჩვენი კომისიის მუშაობის იმ სხვადასხვა გადასახადების შესწავლას, როგორიც არის ქეშბექი, თაროს გადასახადი და ასე შემდეგ და რომელზეც გარკვეული ბიზნეს ოპერატორები მიუთითებენ, რომ სწორედ ეს მნიშვნელოვნად წილად ზრდის ფასს და აი ამ მავნე პრაქტიკის აღმოფხვრა მე ვფიქრობ იქნება კარგი იმიტომ, რომ ეს არის ის ფულადი სახსრების ის მოძრაობა, რომელიც საბოლოო ჯამში მომხმარებელს უზრდის ფასს. ბიზნეს ოპერატორები აქ ნაკლებად რჩებიან დაზარალებული. პირველ რიგში მომხმარებელია ის, ვინც იხდის ამ ყველაფრის ფასს და მესამე მნიშვნელოვანი მომენტი, რასაც მინდა ხაზგასმით ავღნიშნო, ეს არის ადგილობრივი მცირე და საშუალო მწარმოებლების, სამამულო მწარმოებლების ხელშეწყობა. თქვენ ახსენეთ გარკვეული ხელშეწყობის მექანიზმები მათთვის, თუმცა ეს ხელშეწყობების მექანიზმები, როგორიც არის მათი ბიზნესის დახმდა დახმარება, კაპიტალიზაციის გაზრდა, მათი კვალიფიკაციის ამაღლება ცდება ჩვენი მუშაობ ჩვენი კომისიის მუშაობის ფარგლებს. ჩვენი კომისიის მუშაობის ფარგლებში რეკომენდაცია რაც შეიძლება ჩემი აზრით იყოს რელევანტური არის ქსელების მიერ მათთვის უპირატესი პირობების შექმნას იმიტომ რომ განვავითაროთ მცირე და საშუალო ბიზნესი საქართველოში ხელი შევუწყოთ სწორედ ქსელების მიერ ეროვნული პროდუქტების წარმოებას იმიტომ რომ იყო გარკვეულწილად წუხილები ამასთან დაკავშირებით რომ სამამულო მწარმოებლებს უჭირთ >> არასამართლიან კომერციული იმის რომ დავაზუსტო მინდა რომ აღნიშნული ინიციატივის გათვალისწინ წნება იქნება დავასრულებ დავასრულებ ერთი წუთით რომ მე მითუმეტეს პირად მელზე წერილიც მომწერეს მწარმოებლებმა როგორ უჭირთ მათ სუპერმარკეტებში შესვლა და როგორ ხდება ხშირად მათი პროდუქციის მიმალვა დახლის სადღაც ნაკლებად ხელსაყრელ ადგილას და მე ვფიქრობ ამ მიმართულებით თუნდაც გამოსაჩენ ადგილას თუნდაც შესაბამისი წარვწერით რომ ეს არის სამამულო წარმოების პროექ პროდუქტი იქნება მათთვის ხელშეწყობა, საბოლოო ჯამში ქვეყნისთვის ხელშეწყობა, მათ საწარმოში დასაქმებული პერსონალის ხელშეწყობა, მათი ბიზნესის გაზრდის ხელშეწყობა და საბოლოო ჯამში კონკურენციის გაჯანსაღებისაკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი, იმიტომ რომ კონკურენციას ყველაზე მეტად აჯანსაღებს რაც შეიძლება მეტი მწარმოებელი, რაც შეიძლება მეტი ბიზნეს ოპერატორი და რაც შეიძლება მწვავე კონკურენცია მათ შორის. მე გავეცანი დასკვნას, ოღონდ ვერ მოვასწარი, კარგად გავცნობოდი, იმიტომ რომ დრო იყო ამისათვის მცირე აბსოლუტურად, იმიტომ რომ თქვენ რაც ახსენეთ ეს მიდგომები ზოგადად რა თქმა უნდა ვეთანხმებით, თუმცა კარგი იქნებოდა დასკვნაში მეტი კონკრეტიკა ჩაგვეწერა, მაგრამ აი მაგალითად მე აბსოლუტურად არ ვეთანხმები კერძო ეტიკეტის დანერგვის პრაქტიკას საქართველოში, იმიტომ რომ ეს კიდევ ერთი ნაბიჯია გარკვეულ ქსელებს მივანიჭოთ გაზრდილი საბაზრო ძალაუფლება და საბოლოო ჯამში ეს ისევ მიგვიყვანს მონოპოლისტურ მათ მდგომარეობამდე და ეს არანაირად არ არის მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობა იმიტომ რომ თუ მათი ეტიკეტირება, მათი სახელი, მათი იდენტობა დაიკარგება და ვიღაცა მსხვილი ბიზნეს ოპერატორი გააკონტროლებს ამას, ისევ და ისევ მონოპოლისკენ მივდივართ, მაგრამ ეს მსჯელობის საკითხია როგორ და რანაირად წარმოგვიდგ სწორედ ამიტომ ვამბობ, რომ დრო საკმარისი არ იყო ამ დასკვნის კონკრეტული რეკომენდაციების შინაარსის უკეთ გასაგებად და ასევე მედიკამენტებთან დაკავშირებით აქ საუბარი იყო რეფერენტულ ფასებზე. ჩვენ გვაქვს ეს რეფერენტული ფასების პრაქტიკა უკვე და თუ არ ვცდები 11000 დასახელების მედიკამენტია მოქცეული თუმცა აი ამ წლის წლების განმავლობაში რაც დაინერგა ეს ფასები გარკვეული გამოწვევები უკვე გამოჩნდა და მე ვფიქრობ ჩვენმა დასკვნამ ეს გარკვეული გამოწვევები უნდა ასახოს და გაასწოროს რაც ამ რეფერენტუმა ფასებმა გამოიწვია და კიდევ უფრო გაჯანსაღებული მოდელი შევთავაზოთ ასევე აუცილებლად ჩვენ უნდა ვიფიქროთ ბავშვთა კვების პროდუქტებზე რომიც კოსმიური ფასები ღირს და საქართველოში დღევანდელი დემოგრაფიული პრობლემების გათვალისწინებით, მითუმეტეს ყველამ კარგად იცის, რომ ეს ერთი ხელის მოსმით გადასაწყვეტი პრობლემა არ არის და ვერ არის ძალიან მძიმე პრობლემაა, კომპლექსურ მიდგომას საჭიროებს, მხოლოდ ფინანსური მექანიზმები ამას არ შველის, მაგრამ ბავშვთა კვება არის ძალიან მნიშვნელოვანი შემადგენელი ნაწილი და ჩვენ ვფიქრობთ რაიმე უფრო მეტად კონკრეტული, უფრო მეტად ქმედითი და უფრო მეტად ღირებული და მოსახლეობისათვის ხელსაყრელი მიდგომა უნდა შევიმუშაოთ. ის მიდგომა, რომელიც აქ არის გაწერილი, მე გარკვეული კითხვები მაქვს, თუმცა ალბათ ესეც მსჯელობის საკითხია, იმიტომ, რომ შეიძლება მე რაღაცა კარგად ვერ გავიგე. ასე რომ ჩემი რეკომენდაცია იქნება პირველ რიგში ეს მოკლედ რაც მოგახსენეთ ერთი შეხედვით ჩემი ასე ვთქვათ შეხედულებები და ჩვენი გაერთიანებული ხალხის ძალის ჯგუფის სახელით ვსაუბრობ ამ ყველაფერს ჩვენ რაც მოვასწარით და რაც განვიხილეთ ეს იყო ჩემი რეკომენდაცია იქნება თავი შევიკავოთ ამ ეტაპზე და დღეს ამ დასკვნის მიღებისაგან და კიდევ უფრო მეტი დრო გამოვყოთ იმისათვის რომ სიღმრსეულად შევისწავლოთ და ვიმსჯელოთ კონკრეტული რეკომენდაციები კონკრეტულად რას ნიშნავს, რომ შემდეგ უფრო ასე ვთქვათ ინფორმირებულად დავუჭიროთ მხარი ან არ დავუჭიროთ მხარი ამ ყველაფერს. გმადლობთ >> მხოლოდ მე მიმოხილვა გავაკეთე საკვეპროდუქტებზე შემდეგ მედიკამენტებზე კიდევ მაქვს გასაუბრობ და >> წინსწრებით >> ხო კარგი >> წინსწრებით მედიკამენტებზეც ასე ვთქვათ თქვი ის მოსაზრებები რომელიც ზოგადად >> არსებობს გამარჯობათ, პირველ რიგში მოგესალმებით ყველას სანამ მე დასკვნასთან დაკავშირებით დავიწყებდე საუბარს, ვისარგებლებ შემთხვევით. დღეს პირველი მაისია, მშრომელთა საერთაშორისო დღე და მივულოცავ ყველა მშრომელს დღევანდელ დღეს და თუ ვინმეს სჭირდება მხარდაჭერა აი ამ კუთხით, რასაც ქვია სამომხმარებლო ბაზარზე ფასების შემცირება, ალბათ ჩვენი მოსახლეობა და მშრომელი ადამიანები არიან და ალბათ დღევანდელი შეხვედრაც სიმბოლური დამთხვევა შეიძლება იყოს. ეხლა რაც შეეხება თვითონ დოკუმენტს და დასკვნას პირველ რიგში მინდა ვთქვა იმის მთელი სამი თვის განმავლობაში აქ სამუშაო პროცესი კომისიაზე რომ მიდიოდა ძალიან სამწუხაროა რომ ამ პროცესში უშუალოდ აი ამ დოკუმენტის მომზადებაში ჩვენ ჩართული არ ვყოფილვართ ალბათ ცალკე სამუშაო ჯგუფი იყო ამასთან ამასთან დაკავშირებით შეკრებილი და კომისიის წევრები იმ ჯგუფთან ერთად მუშაობდა თუ სხვა არის მიზეზი ამას მე ვერ გეტყვით, მარა ერთს ვიტყვი, რომ ძალიან სამწუხაროა. თუ იყო აქ კომისია განსხვავებული აზრი, ოპოზიცია თუ პოზიცია, ალბათ დოკუმენტის შედგენის დროს და მუშაობის პერიოდშიც უნდა ყოფილიყო აზრების გაცვლა, გამოცვლა, გაზიარება და შეხედულებების დაფიქსირება. ეხლა რაც შეეხება უშუალოდ თვითონ დოკუმენტს საკმაოდ ვრცელი დოკუმენტია 104 გვერდი და გუშინ როდესაც თქვენ გადმოგვიგზავნეთ დოკუმენტი მაქსიმალურად შევეცადეთ რომ დეტალურად გაგვეხილა თუმცა პირდაპირ გეტყვით რომ ამის დეტალურ შესწავლას გარკვეული დრო ჭირდება თუმცა პირველადი მოსაზრებები და შეხედულებები რაც ჩვენ გვაქვს ამ დოკუმენტთან დაკავშირებით მინდა გითხრათ შემდეგი რომ როდესაც საუბარია აქ ფასები შემცირებაზე და საუბარია კონკურენციაზე. პირდაპირ აქ ცალსახად ამბობთ თქვენ დოკუმენტში, რომ საქართველოში საშუალოზე მაღალი კონკურენციაა თურმე და თურმე აქ მარჟები არ არის მაღალი, არის მისაღები ვედრებით ფერი, არის შედარება ფინეთთან, ნორვეგიასთან და სხვა სახელმწიფოებთან და ასევე არის საუბარი, რომ თურმე საცალო ქსელებში არ არის, ასე ვთქვათ, გადაჭარბებულ მარჟებზე საუბარი, მაშინ როდესაც აქ შეხვედრა რომ გვქონდა ჩვენ ფერმერებთან, მწარმოებლებთან, დისტრიბუტორებთან, რა თქმა უნდა, ისინი მიუთითებდნენ, რომ ისინი მუშაობენ მინიმალურ მოგებაზე, 3%-ზე, 5%-ზე, 7%-ზე, მაგრამ რეალობა იყო სხვა. როდესაც კონკურენციაზეა საუბარი, ალბათ დამეთანხმებით, რომ ამის თქმის უფლებას მაძლევს ის, რომ ის კომპანიები, აქ საუბარია სასურსათო პროდუქციის მწარმოებლებზე მათ შეძლეს ის, რომ მთელი დედაქალაქის მასშტაბით ეს უბნის ტიპის მაღაზიები გააძევეს ბაზრიდან სხვადასხვა ფორმებით. მაშინ როდესაც არის ვამბობთ, რომ არის კონკურენცია საქართველოში საკმაოდ კარგი და საშუალოზე მაღალი და ამ დროს მეორე მხრივ ხდება ესეთი რამ, რომ ეს გაერთიანებული სასურსათო ქსელები სხვადასხვა ფორმებით მიღებული თუ მიუღებელი ფორმებით აძევებენ მაღაზიებს ბაზრიდან. ეს ალბათ დამეთანხმებით, რომ აქ კონკურენციაზე საუბარი არსებობს. აი ამის თქმის უფლებას მაძლევს ასევე კოლეგებო ის რომ ძალიან ძნელად დასაჯერებელია როდესაც კომპანიების რომელსაც გააჩნია მილიარდობით ბრუნვა წელიწადში გააჩნიათ ათასობით მაღაზიები და ეს ყველაფერი საო ხუთ-ექვს წელიწადში ხდება თეორიულად ამის მიღწევა რა თქმა უნდა შესაძლებელი არის მაგრამ როდესაც საუბრობთ და ედრებით ევროპულ მოდელებს და კონკურენციას იქ ამ ასეთ წარმატების მიღწევაში სჭირდება კომპანიებს თაობები და საკმაოდ დიდი დრო, რომ აი ესეთ წარმატებას მიაღწია. მაგრამ როდესაც საქართველოში ეს ყველაფერი ამ გაჭივრებულ სახელმწიფოში ხდება სულ რამოდენიმე წელიწადში რა თქმა უნდა აქ ბუნებრივია ისმის კითხვა როგორ ხდება როგორ აღწევენ ისინი ამ წარმატებას თუ არა მონოპოლიური უპირატესობა თუ არა ოლიგარქიული ოლიგოპოლიური დამოკიდებულება და ა იმაციას ამბობთ ბატონო შო უბრალოდ არასწორად როგორ არის იცი აი ბაზარი ხო შესწავლა მოხდა ანალიტიკაზე თქვენ ამბობთ რომ გალტენ ტაგარტის კვლევას არ არ ენდობ თქვენ ამბობთ, რომ Tბc კაპიტალის კვლევას არ ენდობით. თქვენ ამბობთ, რომ კონკურენციის სააგენტოს კვლევას არ ენდობით. ასე არ შეიძლება მაშინ რაღაცას ხო უნდა ერთი წყარო მომიტანეთ ერთი არა მომისმინეთ მოდი რა ვიყოთ ერთა სამართლიანები რატო ხო არ შეილება ეს პოლიტიკური პოპულიზმია არა რატომ როდესაც იძახით რომ ის არი არ არისკო კონკურენცია მაშინ წყარო მოიყვანეთ ძალიან გთხოვთ რომელიმე აესეთი როგორ გითხრა აი პატივცემული ინსტიტუტის წყარო მოიტანეთ რომელიც ამბობს რომ საქართველოს FMჯის სექტორში არ არის მონოპოლია წყარო მომიტანეთ არა იმიტომ რომ ვიღაცამ თქვა ეს წყარო არ არის და ისა მოდი რა პროფესიონალურად ვისაუბროთ სექტორზე ვსაუბრო >> პროფესიონალურად ვსაუბრობ ზუსტად დასკვნაზე დაყრდნობით ვსაუბრობ და რეალურ ფაქტებზე დაყრდნობით ვსაუბრობ რაც რეალურად ჩვენ თითოეული ჩვენგანის საო დამისახელეთ მაშინ მარტივ კითხვას გეუბნებით როდესაც თქვენ ამბობთ რომ საქართველოს fmის სექტორში არ არის კონკურენცია დამისა სახელეთ წყარო, რომელიც ამას ამბობს როდესაც მე ვამბობ ჩემ დასკვნაში, რომ კონკურენცია რა არის იცი გინდა დაგისახელოთ ყველაზე სანდო წყარო რა არის იცი ყველაზე სანდო წყარო მაშინ ბატონო შვილო ეს არის რეალობა და ფაქტი რაც მართყობთ იმას რო რეალობა ყველამ შეიძლება სხვადასხვანაირად დავიო ეგრე დავამთავრებინეთ ე არ არი პროფესიონალური მიაროთ იმას რო უგნის ტიპის მაღაზიები გააძე სამოხმარებლო ბაზრიდან კომპანია ვენდობიტნტისყოს მე ვენდობი არა უარყოფ მაგრამ რომ მეუბნები წყარო დამისახელეო აგერ თითოეული ჩვენგანი ვხედავთ რომ არც ერთი მაარ >> თქვენი აღქმებია >> ჩემი აღქმები კი არ არის ეს რეალობა ის მაღაზიები არ არსებობს >> ეი უყურე ეს არის უყურეთ შეხედეთ >> თქვენ უარყოფთ იმას ბატონო შოთა რომ დღეს საქართველოში წამლის მწარმოებელიც იმპორტიორიც რეალიზატორიც სადაზღვეო კომპანიის წარმომადგენელიც კლინიკის მეპატრონებიც ერთი და იგივე კომპანიები არ ამიტომ მოდი დავასრულ ბატონო შალვა, ერთ რამეს გთხოვთ, რომ როდესაც ციფრებზე საუბრობთ, როდესაც მონოპოლიაზე საუბრობთ, როდესაც არაკონკურენტულ გარემოზე საუბრობთ, მოიყვანეთ პროფესიონალური წყაროდან ისა საფუძველი. ჩემი ჩვენი დასკვნა ჩემი ჩვენი დასკვნა >> მეტი კონკრეტული ფაქტი რაღა გითხრათ აქ სამჯერ მოვითხოვეთ ჩვენ რომ კონკურენციის სააგენტოს წარმომადგენელი მოგვეყვანა ხელმძღვანელი რომ ეს ხალხი სასურსათო მიმართულებაც სამედიცინო მიმართულებაც ნავთოპროდუქტების იმპორტიორებიც რასაც საუბრობდნენ და ამბობენ რომ ჩვენ ვმუშაობთ მინიმალურ მოგებაზე მინიმალურ მოგებაზე რომ მოვიდეს ის კაცი და აგვიხსნას რა ხდება რეალურად საქართველოში სამჯერ დავაყენეთ ეს საკითხი მერე ბოლოს მოგწერეთ და >> კაცო ხო კითხეს რო საკითხი როგორ დგება საკითხი დგება უნდა წაიკითხოთ რეგლამენტი მოითხოვეს იყო დააყენოთ საკითხი და ეხლება კენჭის არ დამი ჩანაწერებს ამოვიღებ >> ჩანაწერი კი არა როგორ არის პროცედურურად ეხლა თქვენ შეგიძლიათ დააყენოთ საკითხი მოიწიოთ ვინმეო შეიძლება დაგეთანხმოთ შეიძლება არა თუ როდესაც გახვალთ გარეთ ჟურნალისტებს შეგიძლიათ უთხრათ რომ არ დაგვეთანხმები მაგრამ მასე არ კეთდება ვიღაცას მიწერეთ თან ორი დღის წინ ორი დღის წინ რაც მიწერეთ დღეს მთავრდება ხვალ მთავრდება სამი თვე გადის ამ საქმიანობის შესახებ ამიტომ მოდით ნუ ურევთ ერთმანეთში თქვენ თუ გაქვთ რაიმე დასკვნა თქვენ თუ გაქვთ რაიმე დასკვნა წარმოადგინეთ და ვისაუბროთ იმაზე და აი ზოგად თემებზე ნუ საუბრობთ კონკრეტულად რა გაქვ დანაში გინაციები და რაც შეეხება ამ დასკვნასთან დაკავში >> წაიკითხეთ მერე ან მოგვაწოდეთ რატომ არ მოგვაწოდეთ და ვნახავთ და წავიკითხავთ იქნებ მოგვწონს კაცო >> და ზოგადი ლაპარაკი თქვენი დასკვნა რა გაქვს >> წარმოდგენილი მაქვს თუ მარა ამ დოკუმენტ >> სადა გვაქვს აბა გვაჩვენე რა მე ჩემთვის არ ინამდოთან დაკავში ბატონო შავ რამესი შევთავისეთ თქვენ როდესაც გასკვნაზე რაიმე ციფრზე გექნებათ კითხვა არსებობს წყარო ეს იქ ციფრები მე მოგონილი არა მაქვს უყურე და კომისიის წევრებმა მიცინენ რომ ჩვენ არ მოგვიგვინ ექსპერტები იყვნენ ჩართული ამ ეკონომიკის და ყოველ წყაროს აქვს თავის ყოველ ციფრს აქვს თავისი წყარო ის წყარო არის საერთაშორისოდ აღიარებულ გავიგე გავიგე მაგრა ჩემთვის წყარო ხალხია და ის მოცემულობაა რეალური მოცემულობა რასაც ვხედავ თითოეული ჩვენგანი რეალობას რასაც ვაწე ხოდა დანარჩენი ეხლა ინდექსების მიხედვით და სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების შეფასებ ბევრ რაღაცას აფასებენ ისინი რა და ის შეფასებებიც შესაძლებელია სხვადასხვა ფორმებზე დამამთავრებინეთ რატო რატო არ ვამთავრებინე >> დაგამთავრებინებთ უბრალოდ კომენტარი მინდა გავაკეთო იმიტომ რო ამოგე მაგრამ როდესაც არ ზღუდავ ქეთი ძაან უხერხულია უხერხული განსხვავებული აზრის დაფიციუ შეილება და გავიგე >> ქალბატონო ქეთი გავიგე მაგრამ მე რას ვიძახი იცი ყველა ციფრი რომელიც არის დასკვნაში ეფუძნება პროფესიონ წყაროს უყურეთ ეს არის პროფესიონალური დოკუმენტი ეს არის როგორ გითხრათ სექტორის შესწავლის დოკუმენტ >> ეგ თქვენი შეფასებით არა ეგ თქვენი შეფასებით გავიგე მესმის >> ჩვენ როდესაც ვამბობდით რომბიგფორის აყვანა გვინდოდა დასკვნა იმის იმის გაიდლაინი თქვენ რაც გამოაგზავნეთ გუშინ მირექტივის მე მივიღე მნიშვნელოვანი ნაწილი მაგ დასკნაში არსებობს არსებობს ამიტომ ერთი თხოვნა რა მაქვს თქვენ შეგიძლიათ გვაკრიტიკოთ ვთქვათ ისა თქვენი შეფასებები მაგრამ ყველა ციფრი რომელიც მანდ არის დაფუძნებული არის ძალიან სანდო წყაროზე ხო და დაფუძნებული არის აუდიტების დასკვნაზე და ეს აუდიტის დასკვნები არის საერთაშორისო აუდი წერია შიგნით ე >> ხოდა ამიტომ ისა ციფრი არასწორია არ თქვათ ხოდა ეხლა დანარჩენი არის თქვენი შეფასება შეაფასეთ მაგრამ აი >> მე რომელიმე ციფრზე ვთქვი ციფრებზე დავიწყე საუბარი მე ზოგადად კონკურენციაზე ვსაუბრობდი და საშუალო და მაღალი კონკურენცია რომ არის იმას არ ვეთანხმებითთქო მაგას ვამბობ და ვხსნი რატომაც არ ვეთანხმებოდი კონკრეტული ფაქტებით თქვენთონეროებლო ბაზარზე ფასის >> ფასის საერთო ჩამოყალიბება ხდება მწარმოებლის, იმპორტიორის, დისტრიბუტორის და საბოლოო ჯამში რეალიზატორის კომერციული შეთანხმებებით. აი ის კომერციული შეთანხმებები, რომელიც დღესდღეობით არსებობს და ჩვენ თვითონ მოვისმინეთ ხო ეხლა შეიძლება მითხრათ, რომ ეს კონკურენტულიაო, საერთაშორისო ორგანიზაციები შეფასებულიაო, მაგრამ ჩვენ თვითონ მოვისმინეთ აქ ადგილობრივი მწარმოებლები რას გამოხატავდნენ, რას ამბობდნენ, რომ რამდენად შეუძლებელია მათთვის ქსელებში შესვლა, როგორ როგორ არიან შეზღუდულები, როგორ არ შეუძლიათ მათ, რომ ელემენტარულად თავის საკუთარი პროდუქცია შეიტანონ, ხო ესაც არა მესმის გავიგე მაგრა დამამთავრებინეთ რა >> ხოდა ბაგი აღწერილია ეგ 100 მეტრიაც აღწერილია მაგ დასკნაში და რე >> არ არის კონკურენციის შეზღუდვა ბაცებულო ეს არ არის არაჯანსაღი მიდგომა რა თქმა უნდა არის ისევე როგორც ჯანდაცვის მიმართულებით როცა ვსაუბრობთ აქ და ერთადერთი გამოსავალი ძირითადი მთავარი გამოსავალზე საუბარია რომ თურმე რეფერენტული ფასები უნდა დაწესდეს და 60-70%-ით გაიზარდოს იმ მედიკამენტების რაოდენობა რომელზეც იქნება რეფერენტული ფასები დაწესებული და ეს ყველაფერი გამოიწვევს 40%-ით წამლების გაიაფებასო 40%-ითო და მაშინ როდესაც აქ მყოფი ადამიანები კომპანიები მაქვს მხედველობაში ამბობენ რომ 3-5%-ზე ვმუშაობთო რა თქმა უნდა ბუნებრივია ჩნდება აქ კითხვა რომ როგორ ხდება ეს ყველაფერი გამიგეთ როგორ არა ესე ესე თქვეს ძალიან ასევე იმასაც გეტყვით ბატონო შოთა მისა ვისაც მისასალმებელია, რომ თქვენ თვითონ აღნიშნეთ, რომ საბრუნავ კაპიტალთან მიმართებაში არის პრობლემა. ანუ ეს იმას ნიშნავს, რომ რეალურად საქართველოში არის ძვირი ფული, რაც ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამაყი დაპირება, რაც ქართული ოცნების იყო, რომ საქართველოში უნდა იყოს იაფი ფული და ყველასთვის უნდა იყოს ხელმისაწვდომი, მაგრამ დღესდღეობით ეს ამის შესაძლებლობა არ არის. ამიტომ ეს ყველაფერი ერთი მეორეზე აღებული რომ შევაჯამოთ აქ ამ დასკვნაში მე მესმის რომ ჯგუფი იყო გყავდათ დასმული მუშაობდით იშრომეთ 107-გვერდიანი დოკუმენტი შექმენით მაგრამ ეს არ არის ის რაც რეალურად საქართველოში ფასებს გააიაფებს თქვენ თუ გჯერათ რომ ეს დოკუმენტი ამ დოკუმენტის რეალიზების შემდეგ საქართველოში სამომხმარებლო ბაზარზე ფასები გაიაფდება მე მაგალითად მაგის არ მჯერა რა მაგის არ მჯერა და თქვენ თუ გჯერათ ძალიან კარგი, მარა რატომღაც ეჭვი მეარება, რომ გჯეროდეთ და ვნახოთ ამ დოკუმენტის რეალიზებას, რომ მოახდენთ თქვენ მაისის თვიდან, როგორ დაიწყებს საქართველოს სამომხმარებლო ბაზარზე ფასების კლება, როგორც სამედიცინო მიმართულებით, ასევე სასურსასთო მიმართულებით. აქ კიდე მთავარი და მნიშვნელოვანი, კიდევ ერთხელ ვიტყვი და დავამთავრებ ამით ჩემს სიტყვას, საქართველოში თუ გვინდა, რომ ფასებმა დაიწყოს კლება, ამისთვის საჭიროა ჯანსაღი კონკურენცია. ჯანსაღი კონკურენცია თუ გვინდა შეიქმნას, ვერ შეიქმნება ვერცერთ შემთხვევაში, თუ არ მოისპო ნეპოტიზმი, არ მოისპო ლობირება, არ მოისპო კორუფცია. სხვა შემთხვევაში ეს კომპანიები ამდენს ვერც გაბედავდნენ, ვერც მიაღწევდნენ და არც ჩაიდენდნენ ესეთ არასწორ ქმედებებს და ნაბიჯებს, რასაც ისინი დღეს აკეთებენ და ამას რეალურად მხარს ვუჭერთ და ზოგიერთი მფარველობ. თქვენზე არა მაქვს საუბარი რა, თორე ამდენ ხანს ესე ვერ განვითარდებოდნენ ესენი. აი ეს არის ჩვენი მიმართულება და ბოლოს ბოლოს და ბოლოს დავამთავრებ იმით, რომ ჩვენ ამ დასკვნას ხელს არ მოვაწერთ და თქვენ რახან გჯერათ ამ დასკვნის და გჯერათ, რომ ამ დასკვნის რეალიზების შემდეგ საქართველოში ფასები დაიწყებს კლებას, წარმატებას გისურვებთ. მე მხოლოდ გამიხარდება, ჩვენ მხოლოდ გაგვიხარდება, თუ ეს ასე მოხდება. მადლობა. ძალიან მოკლედ, უბრალოდ არ მინდა შევყვე რა. საქმე იმაშია, რომ ეს დასკვნა არის დადებული შესწავლის საფუძველზე და აქ არის ყველაფერი რაც ითქვა გათვალისწინებული დაწყილებული ადგილობრივი მწარმოებლებით, რომ მათ ჰქონდეთ საშუალება, რომ აუცილებლად მაღაზიებში განათავსონ თავიანთი საქონელი. აქ არის გამჭვირვალობაც, გადახდაც, რაც იყო საუბარი, აქ ყველაფერი წერია. უბრალოდ ეს კანონი არ არის, რომ ჩავწეროთ პუნქტებით, ამ პუნქტით ეს გაკეთეს. ეს არის რეკომენდაცია მთავრობაზე. მთავრობა მას კიდევ სამინისტროების კუთხით ჩაშლის, გაარკვევენ ყველაფერს, რაც იქნება მთავრობის დადგენილებით, იქნება მიღებული, რაც იქნება კანონის სახით, შემოვა ჩვენთან და მივიღებთ ამ კანონებს შემდეგ. ჩვენ გვინდა რეალური და არა ქუჩაში რაღაც გაგონილი ამბების მოყოლა. თუ თქვენ გაქვთ კონკრეტული მე გამეხარდება პირადად მეც არაფერი დასამალი არ არის ყველა ჩვენგანმა მივაწოდეთ კომისიას რაღაცა გაითვალისწინეს რაღაცა გუშინ გამო >> არ გაითვალისწინეს თქვენც მოაწოდეთ თუ რაიმე ესეთი იქნება აი მე არ ვიცი მაგრამ ბატონმა შოთამ ბრძანა რომ თქვენი გამოგზავნილი რაღაცეები გაუთვალისწინებიათ ძალიან კარგი თუ გაითვალისწინეს და ამიტომ მოდი ამ კუთხით ვისაუბროთ რაც შეეხება რომ მხარს არ დაუჩვესთ ეგ თქვენი ნებაა ჩვენ რა შუაში ვართ და გასაკვირი ის იქნება რომ ოპოზიციამ პოზიციას დაუჭიროს რამეზე მხარე აი ეს მინდოდა მეთქვა კიდევ ერთხელ დავაკონკრეტებ ბატონო პაატა და პატივცემულო კომისიის წევრებო, ჩვენ ჩვენი რეკომენდაციების, შეხედულები, მოსაზრებები კომისიას წარმოუდგინეთ მე დამეთანხმებით ალბათ, ხო ეგრე >> ბატონ შოთას გამოუგზავნით >> გუშინ ღამით გამომიგზავნეთ და კიდევ ერთხელ გეუბნებით >> ღამით არა შუა დღესაც გამოვაგზავნეთ ღამით თქვენ გამოგვიგზავნეთ და >> ხო და ღამით რომ გამოგიგზავნეთ აი მნიშვნელოვანი ნაწილები რაზედაც თქვენ საუბრობთ დასკვნაში წერია და სწორედ ის რაზედაც თქვენ საუბრობთ ურთიერთობების 100 მეტრია ქვია მაგას ჩემ ენაზე და ეს ნიშნავს იმას რომ ქსელებსა და მწარმოებლებს შორის არათანაბარი ურთიერთობებია და სწორედ არასამართლიანი სავაჭრო პრაქტიკის დირექტივა ასწორებს ამ ურთიერთობებს მაგალითებიც არის დასკვნაში მოტყანილი ლატვიის ესტონეთის ესპანეთის საბერძნეთის და ჩვენი რეკომენდაცია არის რომ აღნიშნულზე დაყდნობით მთავრობამ საუკეთესო გადაწყვეტილებები მიიღოს და სწორედ ის წერია თქვენ რაც გეწერათ ხო თქვენ ისიც გეწერათ რომ ფასდაკლებები არ იყოსო მაგრამ მაგ რეკომენდაციას ვერ ვერ გავითვალისწინებ იმიტომ რომ ეს ბაზარი ასე მუშაობს მნიშნელო სტორს ბრძანებთ ბატონო შოთა ესეთი რამე არ წერია ფასკლებები არ >> შეუთანხმებელი და იძულებითი ფასკლებები არ იყოს რასაც ქსელები აკეთებენ აიძულებენ ხშირ შემთხვევაში ადგილობრივ მწარმოებს რომ თვითღირებულებაზე დაბალ ფასში გააყიდინო ნოდა ამაზე იყო საუბარი. კარგი გავიგეთ ეგა და არასამართლიანი ვაჭრობის დირექტივა მაგას ითვალისწინებს კიდევ ერთხელ ვიმეორებ და მაგის დანერგვას ეს იქნება კანონი რომელსაც აქვს თავისი კონკრეტული გაწერილი მექანიზმები ეს არ არის კანონი ეს არის რეკომენდაციები და ასე დეტალურად აქ ჩაწერას აზრი არა აქვს დანარჩენი კანონის დონეზე პარლამენტში ვიდისკუსიებთ და სწორად უკვე პუნქტობრივად გავცემთ რას ხო მაგრამ სისტემური მიდგომაზეა აქ საუბარი ეს დასკვნა იფუძნება სისტემურ მიდგომ გომას სისტემურ მიდგომას, რომელიც შედეგს მოგვცემს საშუალოვადიან პერიოდში, რა არის აქ გაუგებელი და იმას, რა ქვია, შედეგს მოგცემ გრძელვადიან სტრატეგიის გათვალისწინებით. ხო ხო და წერია გასაგებად კარგით არ მოგვცემთ მხარს არ დაგვიჭერთ თქვენ ნება ხო მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ თითოეული ციფრი თითოეული ანალიტიკული წინადადება თითოეული შედარება დაფუძნებელია კონკრეტულ კვლევებს კონკრეტულ ლიტერატურას კონკრეტულ საერთაშორისო ინსტიტუციების მიერ გამოქვეყნებულ ციფრებს და ამაში ეჭვის შეტანა კონკრეტულად გამორიცხულია იმიტომ რომ არცერთი ციფრი არ არის მოგონილი კარგი ორი სიტყვით მინდა ჯანდაცვის ნაწილზე ვთქვა და იქაც ბოდიშით ხო ხო ჯანდაცვის ნაწილზე რეფერენტულ ფასებს რაც შევეხ ხეთ კიდევ ერთხელ ეს სისტემა მრავალფაქტორიანია და კომპლექსურია არსებობს რეფერენტული ფასების მოდელი რომელიც კიდევ ერთხელ ვამბობ განისაზღვრება ოთხი აღმოსავლეთ ევროპის საშუალო ფასებიდან და შემდეგ აღნიშნული ფასიდან ხდება კონკრეტული ასე რომ ვთქვათ ფასნამატის განსაზღვრა ჩვენი შესწავლით აჩვენა რომ იმ მედიკამენტებზე რომლებზედაც ეს რეფერენტი გავრცელდა მნიშვნელოვანი შემცირება მოხდა ფასის ბოლო 2023 წელს დაინერგა ეს დღეის მდგომარეობით და საშუალოდ 40%-ის ფარგლებში მოხდა შემცირება იმდაკემანტების, რომელიც ამ რეფერენდში შევიდა. ეს არის ფაქტი და ამაზე არსებობს კონკრეტული კვლევა და იმის დაყრნობით ვიძახით ჩვენ და რეკომენდაცია არის, რომ ეს რეფერენტი, რეფერენტი გადიდეს, უფრო დიდი რაოდენობის მედიკამენტები მოიცავს და თუ დღეს მოიცავს 7000-ს, რეკომენდაცია არის, რომ მოიცას 11000 ისა რეფერენტმა, რაც საშუალებას მისცემს ბაზრის სტრუქტურულად გადაწყვეა. ფასდაკლება ვერ მოხდება ადმინისტრირებით, ფასის შემცირება ხდება სტრუქტურული გადაწყობით. ესაა განსხვავება თქვენ მიდგომასა და ჩვენ მიდგომას შორის. ასეთ მარტივად ვთქვა, რომ კომპანიას 3% აქვს მოგება და როგორ უნდა შემცირდეს მისი ფასი. ხო სტრუქტურული გადაწყობით, სისტემური გადაწყობით, როდესაც მისი ხარჯები შემცირდება, უყურე როგორ არის ხარჯების შემცირება იწევს ფასების შემცირებას და აქ არის პრობლემა იმიტომ, რომ საოპერაციო მოდელი კიდევ ერთხელ ვიმეორებ აი სწორად მინდა რომ მოსახლეობამ გაიგოს, რომ პრობლემა არის იმ საოპერაციო მოდელში, ჯაჭვში, რომელიც ქმნის დამატებით ხარჯებს. სწორედ ამით გასწორებით არის მისა მიღწევადი ამის გასწორებითაა მიღწევდი სისტემური კორექცია და დასკვნა სწორედ ამას ითვალისწინებს ითვალისწინებს სისტემურ მიდგომას სისტემური მიდგომა ვერ იქნება ერთდღიანი იმიტომ ის სისტემურია მაგრამ სისტემის გასუფთავება სისტემის გამჭვირვალობა და დისციპლინა სისტემაში ფინანსური დისციპლინა რაც ნიშნავს გადახდის პირობებების განსაზღვრა პროგნოზირობადობა შედეგს მოგვცემს იმაში, რომ ხარჯები ეფექტური გახდება წარმოება, ხარჯები შემცირდება და ეს შედეგობრობირივად აისახება საომხმარ ამაზე არის საუბარი, თორე სხვა ლოგიკა აქ არ არის, არც ამ დასკვნაში არის სხვა რო მინდა, რომ თქვენ კომისიის წევრებს სწორად ესმოდეს ეს არ არის პოპულისტური მიდგომა, ეს არის სტანდარტული მიდგომა საქმის მიმართ, სისტემური და ნაბიჯ-ნაბიჯვოთ ჩვენ თითოეული სექტორის გარდაქმნა. თუ ამ მიმართულებას თქვენ მხარს უჭერთ დაუჭირეთ დანას მხარი თუ არ უჭერთ და საქმე ისაა, რომ ადმინისტრირება უნდა დავიწყოთ ფასების და აგრესიულად განვსაზღვროდ რა რა ფასი უნდა ღირდეს, ეს გამოიწევს კატასტროფას, მე ეს უნდა ვთქვა და გავაჟღერო და >> ხო და ნავთობთან, საჭმელთან დაკავშირებით კიდევ ერთხელ, რომ ყველასთვის გასაგები იყოს, გულშინდელმა შეხედრამ კიდევ ერთხელ ააჩვენა, რომ ფასი დამოკიდებულია პლაცის ფასზე დიდწილად, ასე რომ ვთქვათ, საერთაშორისო ბაზრის ფასზე და ის განსაზღვრავს მოცულობითად ერთ ლიტრესს შევიძენთ თუ 100 ფასი მაინც ფიქსირებულია, ასე რომ ვთქვათ პლაცის არის და ამას ემატება შემდეგ ტრანსპორტირების ხარჯი საქართველოში. ყოველივე ეს ჩვენ როდესაც გუშინ ანალიზი გავუწუკიეთეთ საწვავს არის მათი მთლიანი ფასის მთლიანი თვითღირებულების გასაყიდი ფასის გასაყიდი ფასის რომელიც დღეს ბაზარზეა 88-89% ნახეთ ეს გამოიკვეთა შემდეგ კომპანიების შეხვედრასთან გამოიკვეთა რომ 8% 7-8% არის მათი საოპერაციო ხარჯი რაც გულისხმობს იმას რომ სწორედ ის ლოგისტიკის დადის დისტრიბუციის ხარჯი, ქსე ბენზინგასამართი სადგურების მომსახურება და და ასე შემდეგ და საბოლოო ჯამში ასე იქმნება ეს ფასი და მნიშვნელოვნად დამოკიდებულია ფასის შემცირება, მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული პლაცის ფასის მოძრაობაზე ხო მაგრამ დიდი მიღწევა არის ის, რომ აღვნიშნოთ, რომ მიუხედავად ან უმძიმესი კრიზისისა, რომელიც ენერგიის ბაზრებზე არის დღეს ფასის და ჩვენთან მნიშვნელოვნად დაბალი იყო ვიდ ვიდრე შედარებით აღმოსავლეთ ქვეყნების ქვეყნებში ევროპის ქვეყნებში და ეს განსხვავებები მნიშვნელოვანი არის ამიტომ აქ განსაკუთრები როლი ითამაშა რეზერვების სწორი მართვა და რეკომენდაციებიც ამ მიმართულებითაა სხვა ვერ იქნება როგორ როცა საერთაშორისო ფასზე ხარ დამოკიდებული რეკომენდაცია არის მხოლოდ ის რომ რეზერვების სწორი მართვა იყოს თუ შესაძლებელია უფრო მეტი რეზერვი გვქონდეს ეს არის მეორე არის შიდა ლოგის ისტიკა ეგებ უფრო გავამარტივოთ იქნებ მივაღწიოთ იმას რომ ეს გავამარტივოთ და სერვისის ნაწილში ქსელებმა თქვეს რომ ავტომატიზაციის შემთხვევაში კიდევ არის რომ ეს იქაც იგივე მოდელთან ვარ თუ მისული რომ საოპერაციო ხარჯები ეგ უფრო ეფექტური გავხადოთ აი ეს არის საწვავის ნაწილში ხო არ ვიცი თუ კიდევ რამე კომენტარი გაქვთ დიახ >> მოგესალმებით ჩვენ სამი თვის წინ შევიკრიბეთ იმის გამო, რომ მოსახლეობა წუხდა, რომ სამომხმარელო ფასები იყო ძალიან მაღალი და ხშირ შემთხვევაში ჩვენც ვეთანხმებოდით, რომ სხვა ქვეყნებში ფასები ბევრად ნაკლები იყო ვიდრე ჩვენთან. ეხლა მე ვამჩნევ ეხლა კამპანიას, რომ აბსოლუტურად პირუკო არის და შეინიშნება კამპანია თითქოს დასავლეთში უფრო ძვირია ეხლა სამომხარელო პროდუქტები ვიდრე ჩვენთან ეს უკვე უკვე არასწორია რა თქმა უნდა ჩვენ კიდევ ერთხელ ვამბობ შევიკრიბეთ იმის გამო რომ აქ რომ ვიკამათოთ ვიჩხუბოთ თუ რაღაცაში დავეთანხმოთ არ დავეთანხოთ ფასი ექნება მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ როდესაც შედეგზე გავალთ რაც ყველას გვინდა ეხლა მე ამაში ეჭვი არ მეპარება და ეხლა სამუშაოც რომ ძალიან დიდია ჩატარებული, ეს ფაქტია. ეხლა რაც შეეხება თავად პოზიციას ხალხის ძალისას და მათ შორის რა თქმა უნდა ჩემიც ჩვენ დღეს გაგვიჭირდება მხარდაჭერა პირდაპირ მინდა გითხრათ და კონკრეტული მიზეზის გამო იმიტომ რომ დოკუმენტი რომელიც საკმაოდ ესეთი მოცულობითია და მართლა დიდი პროფესიონალური შრომა ჩადებული ეხლა ამის არდანხვა არ შეიძლება უბრალოდ გუშინ 9:00 სზე მოგვეწოდა და ფიზიკურად ვერ მოვასწრებდით ეხლა ამის სრულფასოვნად გაცნობას რომ სრულფასო სოვანი გადაწყვეტილება გადაწყვეტილება მიგვეღო. ეხლა აქ ჩვენ ვნახეთ ძალიან ბევრი საინტერესო დეტალები, თუმცა ნაკლებად შევნიშ კონკრეტული რეკომენდაციები, რაც კონკრეტულ შედეგზე გაგვიყვანთ. ეხლა რა თქმა უნდა მე შორს ვარ იმ აზრისაგან, რომ ხშირად არის ხომ ეს უკვე სპეკულაციის ნაწილია, რომ თითქოს მხოლოდ შიდა ფაქტორებით არის განპირობებული ეხლა ბაზარზე ფასების მატება. რა თქმა უნდა, ამას გარე ფაქტორებიც ემატება და ახლა მსოფლიო პროცესებიც ამას დიდწილად ხელს უწყობს, მაგრამ ჩვენ შიდა ფაქტორებში უნდა დავზუსტეთ და ასევე სწორი გადაწყვეტილებები მივიღოთ. ეხლა იყო შემთხვევები, როდესაც სამთავრობო გადაწყვეტილებები ზოგიერთ ნაწილში პირიქით ხელს უწყოდა ფასების ზრდას და კარგია, რომ ჩვენი არაერთ საკითთან დაკავშირებით ბოლო პერიოდში პრეტენზია და შენიშვნა ნაწილობრივ გაითვალისწინა ხელისუფლებამ და ასეც უნდა იყოს. ეხლა ოპონირების რეჟიმი ამიტომა საჭირო და ამიტოა სასარგელო და სარგებლიანად უნდა გამოვიყენოთ, მაგრამ ამ დოკუმენტზე ეხლა მე რომ შორს არ წავიდე, რატომ გვიჭირს მხარდაჭერა? ამ მცირე დროის გამო ჩვენ ვერ შევძელით, ეს სრულფასოვლად აგვეთვისებინა ხე ერთ საღამოში ამის წაკითხვა, ეს არ არის მხატვრული ლიტერატურა და საკმაოდ ისეთი რთული დოკუმენტია და ჭირდება ამას ჩაღრმავება და უფრო მეტად რაც შევამჩნიეთ ეს არის გავს უფრო სამეცნიერო ნამუშევარს, რაც ესაც ალბათ ალბათ საფუძვლად კარგი გამოსაყენებელია, რომ სწორი რეკომენდაციები იქნას შემუშავებული. ეხლა 100 გვერდიანი დოკუმენტი მე ვერ ვიტყვი, რომ ეს გამოუსადეგარია ან ნაშრომი არ არის. პირიქით აპარატს ძალიან დიდი მადლობა და ვინც მიიღო მონაწილეობა. ჩვენ პირადად არ მიგვიღია ახლა ამ კონკრეტიკაში, რომ დოკუმენტის ფორმირებაში მივიღო მონაწილეობა, მაგრამ ვაფასებ ამას, თუმცა რეკომენდაციები კიდევ ერთხელ ვამბობ ნაკლებწონადად არის წარმოდგენილი. ეხლა იგივე ფარმაკოლოგიურ სექტორში აი კონკრეტული ითხოვეთ თქვენ და ნუ ეხლა კონკრეტულია და ძალიან მძიმეა ეს როცა ამ მონოპოლისტურ ვერტიკალს ისევ აქვს ადგილი ხო არის მწარმოებელი იმპორტიორიც დისტრიბუტორიც დამზღვევიც სადაზღვეო კომპანიაც კლინიკაც ბოდიშს ვიხდი და რაღაც ხო დამკრძალობი ბიუროღარ რჩება ახლა ვერტიკალში ყველას ჯვარი წერია მაგრამ ნუ ეს ნახევრად ვხუმრობით ამიტომ მე ნამდვილად ვაფასებ ამას გულწრფელად, აბსოლუტური გულწრფელობით, კარგი დოკუმენტია, მაგრამ მინიმუმ სჭირდება ამას დრო, რომ გავეცნოთ და ასევე აუცილებლად საჭიროა, რომ უფრო მეტი კონკრეტი კონკრეტული რეკომენდაციები იქნაც გაცემული. ჩვენ გთხოვთ, რომ ეხლა მხარს არ ვუჭერთ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ამას საერთოდ მხარს არ დავუჭერთ. შესაძლოა დიდი ალბათობით ხარს დავუჭერთ, მაგრამ მას შემდეგ რაც გავეცნობით და ჩვენი გადაწყვეტილებაც იქნება რაღაცაზე დაფუძნებული და არა იქნება სპეკულაციური, რომ არა ამას მხარს არ დავუჭერთ ან იქნება გაუაზრებელი, რომ უბრალოდ მხარდაჭერა გამოვაცხადოთ. დიდი მადლობა. >> მადლობა, მოგესალმებით. პირველ რიგში ასევე რა თქმა უნდა მეც დავიწყებ იმით რომ დასკვნა ნამდვილად მაღალ დონეზე არის მომზადებული ბატონი შოთასის ჩართულობაც როგორც კომისიის თავმჯდომარის ამ კომისიის წევრები ჩვენ ძალიან კარგად ვიცით რომ არის იყო საკმაოდ აქტიური და ეჭვი არავის ეპარება აქ რომ ვთქვათ მიმართულება იყო ის რომ ფასების რეგულაცია მომხდარიყო მაგრამ ბევრი რაღაცეები შეიცვალა ამ სამი თვის განმავლობაში მათ შორის ის რომ ჩვენ დავინახეთ რაც აქ ჩემ ჩემმა კოლეგებმა ჩვენი პოლიტიკური ჯგუფიდან ისაუბრეს დავინახეთ ის რომ კონკურენცია ნამდვილად არ არის ჯანსაღი საქართველოში ეს თავიდანვე ვთქვით ჩვენ მათ შორის დებატებში პირდაპირ ვუთხარით პრემიერს რომ ეს მხოლოდ შეუძლია ერთადერთ სახელმწიფო უწყებას რას დავარქმევთ ამას არსებულს გადავაკეთებთ თუ ახალ შევქმნით ეს არ არის მნიშვნელოვანი რომელიც ჯანსაღად დაარეგულირებს კონკურენციას ის რომ ის რომ ფასები ბაზარი არეგულირებს ფასებს ეს გასაგებია მაგრამ ჩვენ ვხედავთ რომ ბაზარზე ხდება გარკვეული ტიპის მონო მო >> ბატონო ბატონო დასკვნაში რეგულატორის შექმნა წერია >> კი კი აი აქეთკენ მივდივარ აქ ანუ რაც >> რაც დიმიტრიმ თქვა აქ რაღაც ჯერ ერთი ვეთანხმები იმას რომ ძალიან მოკლე პერიოდი იყო ეს პირველი პირველი რაც შეგვიძლია ეს ვთქვათ რომ მოკლე პერიოდი იყო ამის შესწავლის მინიმუმ ორი-სამი დღე მაინც რომ ყოფილიყო მინიმუმს ვამბობ რაღაცა შეიძლება პირველადი დასკვნები ყოფილიყო მაგრამ რაც წავიკითხეთ არის იქ არავინ ამბობს კიდევ მაგი დავიწყე რომ ნაშრომი არის მაგრამ ნახეთ როგორ არის ეს ხომ ეს ხომ არის პარლამენტის დადგენილებით უნდა მივიღოთ ჩვენ როგორ არა უნდა გავიტანოთ ეხლა პარლამენტი ამას მიიღებს თუ არ მიიღებს პარლამენტი ეხლა ეს მეორე საკითხია მაგრამ შესაბამისად პარლამენტმა კონკრეტიკა თუ არ უთხრა აღმასვებენ ხელისუფლებას თუ არ უთხრა ეს არ არის საგამოძიებლო დოკუმენტი >> ნახეთ ბატონო შუთას ნახეთ >> ეს აქტი თვითონ დასკვნა აქტი ხომ არის პარლამენტის მიერ მიღებული შესაბამისად ეხლა ამ პარლამენტის აქტით თუ კონკრეტულად არ ვუთხარით მთავრობას საქვეუწყებო დაწესებულებებს ან ნებისმიერს ვიმეორებ ზოგადი ხასიათის მიგნებები აქ რაც მოვასწარით სწორია რაც მიგნებებია მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ რომ ძალიან ძნელია შემდგომ რომ ჩვენ, როგორც პარლამენტარებმა გავაკონტროლოთ მთავრობის რომელიმე კონკრეტული უწყება და მოვთხოვოთ, რომ აი ეს სეგმენტი გააკეთე თუ არ გააკეთე. გამიგეთ რას ვამბობ? ამიტომ კონკრეტიკა ნაკლებად დავინახეთ აი ამ ამ მიმართულებით, რაც ზოგადად თქვენ გიწერიათ, რომ ეს უნდა არეგუ ჯანსაღი კონკურენცია უნდა არეგულიროს სააგენტომ. ნუ იქ როგორ მოხდება ეხლა ეს უკვე დეტალებია, მაგრამ ვიმეორებ კონკრეტიკა არ ჩანს და მარტივი ასე ვთქვათ გვერდასავლელია ამ შემთხვევაში იგივე აღმასური ხელისუფლებისთვის, რომ რამე არ გააკეთოს. აი ეს ჩვენი პოზიცია ეს არის, რომ რეალურად ის ფასების რეგულირება, რასაც ხალხი ელოდება, მოლოდინი იყოს იმ დოკუმენტისგან, რასაც პარლამენ აი ჩვენ მივიღებთ ეხლა ამ შემთხვევაში კომისია. ანუ მოლოდინ ნახეთ რას ვამბობთ მოლოდინს უნდა აჩენდეს ეს დოკუმენტი რომ ფასების რეგულირება მოხდება >> ორი სიტყვით თუ შეიძლება ბატონო თავმჯდომარე აბსოლუტურად მესმის მე ჩემი კოლეგების პოზიცია მარა იმ მოკლე ხანში ამხელა სამუშაო რომელიც ჩატარდა და კომისიის ის მიზანი რომ კვლევა გაგვეკეთებინა ყველა იმ მიმართულებით რომელიც ჩვენ გვქონდა თავიდანვე მიზნად დასახული ყველა ის მიმართულება ეს იქნებოდა ჯანდაცვის მიმართულება ნავთოპროდუქტების და რა თქმა უნდა სასურსათო პროდუქტების ჩვენ ეს ყველაფერი გავიარეთ ერთად ერთად მოვისმინეთ ბევრ რამეზე ვიმსჯელეთ სხვადასხვა მოსაზრებები გვქონდა მარა ყველა ერთ რამეზე ვთანხმდებით რომ ამ სფეროს სჭირდება რეგულაცია. ბატონო გუნამ, თქვენ, როგორც აღნიშნეთ, ამ დასკვნაში ზუსტად ეს რეკომენდაცია დევს და ვფიქრობ ეს პირველი ის პირველი ნაბიჯია, რომლითაც დღეს შეგვიძლია ამ გადმოსახედიდან რეალურად დავიწყოთ მუშაობა, რომ შეიქმნას მაკონტროლებელი ორგანო ან ეს ფუნქცია მიენიჭოს რომელიმე ინსტიტუტს. ეს იქნება ნებისმიერი მიმართულებით, მთავარი არის, რომ მარეგულირებელი არსებობდეს ამ სფეროში. ჩვენ დავრწმუნდით, რომ ამ სფეროს თავისუფლებამ მისცა იმ პატარა შეცდომებს დაგროვების შედეგად მივედით ამ რეალობამდე. ამიტომ მარეგულირებელი კომისი კომისია იქნება ეს თუ ანტიმონპოლიური სამსახური. მისი საქმე და ამოცანაც ის იქნება, რომ უფრო სიღრმისეულად, უფრო არგუმენტულად, არგუმენტებზე დაყრდნობით მიიღოს ის რეგულაციები, რომელიც არ დაარღვევს არც ბიზნესის მიმ მხარეს, რომ არ ჩამოგვეგრეს ესეთი უმნიშვნელოვანესი სფერო, ჩვენი ეკონომიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება და ამავდროულად ამ რეგულაციებში აუცილებ უნდა იყოს გათვალისწინებული ჩვენი სოციალური მიმართულება, ჩვენი ის რეალობა, რა რეალობას დღეს გვაქვ. მე ამ გადმოსახედიდან ამ ეტაპზე ამ დასკვნას მხარს ვუჭერ იქიდან გამომდინარე, რომ მასში ზუსტად ეს არის გათვალისწინებული, რომ შეიქმნას მარეგულირებელი კომისია. მე მქონდა კიდევ ერთი პოზიცია, რაც მედიკამენტების მიმართულებას ეხებოდა, რომ აქ რეგულაცია და ბატონმა დიმიტრიმ ხაზგასმით თქვა და ხაზი გაუსვა იმ რეალობას, რომ ყველა სფეროში ერთი და იგივე კომპანიები მოქმედებენ და ჩვენ ეს დავინახეთ. რა თქმა უნდა, ამასაც სჭირდება რეგულაცია და ჩემი გადმოსახედით ამის საუკეთესო დარეგულირების გზა იქნება სახელმწიფო ქარხნის, პატარა სახელმწიფო ქარხნის არსებობა. ეს ამ დასკვნაში რა თქმა უნდა არ არის, მარა ეს ზუსტად იმ მარეგულირებელი კომისიის ან ორგანოს გადასაწყვეტი იქნება, რომელიც ამიღრმისეულად დაკავებული. ეს მინდოდა მეთქვა. მადლობა ერთად >> მადლობთ ბატონო ილია მინდა შევაჯამო ეს ისა თქვენი მის მოსაზრებები გასაგებია და რომ გუშინ გვიან გამოგიგზავნეთ მაგრამ ყოველივე ის რაც თქვენი მოსაზრებები არის აღნიშნული დასკვნა ითვალისწინებს ითვალისწინებს სტრატეგიულ მიმართულებებს ეს ყველაფერი შემდეგ უნდა გაიწეროს კონკრეტული ნაბიჯების ხა ნაწილში ბატონმა პრემიერმაც თქვა, რომ რეკომენდაციების შემდეგ კონკრეტულ სამოქმედო გეგმას აღმასრულებელი ხელისუფლება დადებს აღნიშნულ სამოქმედო, რომელსაც დაჭირდება საკანონმდებლო ინიციატივები და სწორედ ეს დეტალები ისე პარლამენტში დაბრუნდება, როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ, რომ იქნება რეგულატორი, რა ფუნქციები უნდა ჰქონდეს ამ რეგულატორებს, ისიც ჩვენი განსახილველი იქნება და იქ მოხდება უფრო კონკრეტიზაცი ცია ამ პროცესის ამ ეტაპზე მე კენჭისყრის კოლეგებო კენჭისყრაზე ვაყენებთ და რაც შეეხება ვერტიკალურ ინტეგრაციას იმასაც ვიტყვით ეს უკვე სხვა თემაა ამას ცალკე კომისია ჭირდება და ალბათ ის ცალკე კომისიის ფარგლებში უნდა შეისწავლოს ღრმად იქ არის შესასწავლი რამდენად რა არის დადებითი მხარეები რა არის უარყაფით მხარეები ხო მედიკამენტების ნაწილში გთხოვთ კოლეგებო კენჭისხრაზე დავაყენოთ ვინ არის ის მომხრე, რომ ეს აღნიშნული დასკვნა მივიღოთ აღნიშნული პირობებიხო ხო უმრავლესობა ვართ ვინ ვინ შეიკავა თავი შეიკავება არა წინააღმდეგი >> თქვენც წინააღმდეგი ბრძანდებით თქვენც წინააღმდეგი ბრძანდებით კარგად დიდი მადლობა დიდი მადლობა ყველას ჩართულობისთვის კიდევ ერთხელ და გაწეული შრომისთვის წარმატებებს გისურვებთ.