Khởi Nghiệp - Nên hay Không?

Ông bà ta có câu có gan làm giàu và trong làng sống khởi nghiệp vừa qua có rất nhiều bạn đang có những vị trí rất tốt trong các công ty đã bỏ công ăn việc làm của mình và lập nên những công ty đi khởi nghiệp Tuy nhiên vài năm trôi qua thì số lượng những công ty khởi nghiệp Thành Công lại ít hơn rất nhiều mà lực lượng nhân tài để phục vụ cho các công ty khác thì lại càng ngày càng trở nên khan hiếm liệu đang có một sự lãng phí Tuy nhiên nói qua cũng phải nói lại nếu ai cũng muốn đi làm công ăn lương thì ai sẽ là người Mở những Công để tuyển dụng những người này số Podcast lần này mình sẽ chia sẻ với các bạn đề tài khởi nghiệp nên hay không dựa trên những trải nghiệm của bản thân mình đã từng làm ở investment Banking City group London làm trong ngành management consulting ở mckenzie sau đó mình đã khởi nghiệp công ty missfit cùng với ông xã mình và bắt đầu con đường đầu tư vào các công ty khởi nghiệp công nghệ có nhiều công ty thất bại và cũng có một vài công ty Thành Công mặc dù vậy cũng có lúc mình đã làm CEO của Facebook tại Việt Nam những trải nghiệm của mình khi đi làm công ăn lương và khi khởi nghiệp H vọng sẽ giúp cho các bạn một góc [âm nhạc] nhìn Chào mừng các bạn đến với kênh seab mình là Lê Diệp Kiều Trang là doanh nhân khởi nghiệp là nhà đầu tư và là người tin rằng việc học hỏi cũng như phát triển bản thân là một hành trình suốt đời SH Podcast lần này về chủ đề khởi nghiệp nên hay không chắc là các bạn theo dõi kênh của mình đã chờ đợi khá lâu chắc là các bạn cũng đoán được rằng trước sau gì cũng sẽ đến một lúc lúc mình sẽ chia sẻ với các bạn đề tài này Nhưng mà mình đã suy nghĩ rất lâu và cứ lần lửa mãi đó là vì mặc dù mình là người cổ Xúy cho tinh thần khởi nghiệp và rất khuyến khích các bạn hãy mạnh dạng chấp nhận thử thách chấp nhận thất bại để thử nghiệm cái mới nhưng một góc khác của mình cũng nghĩ là không phải tất cả mọi người thật ra có rất ít người phù hợp với con đường khởi nghiệp mình biết chia sẻ như thế nào để không làm thui chột ý chí của những bạn đang muốn theo đuổi con đường khởi nghiệp nhưng đồng thời cũng không vẽ nên một bức tranh quá tươi hồng vì thực sự khởi nghiệp là một hành trình vô cùng gian nan và rất khó thành công Thậm chí ngay cả đối với một người đã từng thành công với công ty khởi nghiệp này cũng hoàn toàn dễ dàng thất bại trong nhiều công ty khởi nghiệp sau và chính người đó Khi nào là thời điểm phù hợp để họ bắt đầu công ty khởi nghiệp cũng là một câu hỏi vô cùng quan [âm nhạc] trọng hãy bắt đầu từ lý do mà mọi người thường hay khởi nghiệp lý do thứ nhất mọi người hay nghĩ là làm khởi nghiệp mở công ty thì mới giàu Thực ra điều này là không đúng vì nếu chỉ vì lý do tài chính Thật ra có rất nhiều con đường khác sẽ giúp cho mình có sự vững vàng về tài chính một cách lâu bền và vững chắc hơn là đi làm khởi nghiệp Các bạn cứ thử hình dung mà xem Nếu như các bạn có trình độ chuyên môn có điều kiện đi làm 10 năm 15 năm các bạn sẽ lên được một vị trí rất là Senior trong công ty mức lương và thưởng của các bạn hàng năm thật thực sự là không nhỏ và cho dù thị trường có biến động như thế nào miễn là công ty vẫn tương đối ổn định và đóng góp của bạn trong công ty là không thể thiếu hằng năm bạn chắc chắn sẽ cầm về tiền lương và tiền thưởng của mình mà không phải lo lắng là thị trường lên hay xuống Nếu các bạn làm trong các công ty công nghệ ở Mỹ chẳng hạn với 10 năm hay 15 năm kinh nghiệm và các bạn là một kỹ sư giỏi lương hàng năm của các bạn sẽ rơi vào khoảng 300.000 đến 500.000 đô một năm Nếu như các bạn biết giành dụng tích lũy thì vì các bạn lên tới mức triệu phu hay là nhiều triệu phú thực sự là không khó và cũng không xa trong khi đó khi các bạn bắt đầu với một công ty khởi nghiệp cũng với trình độ chuyên môn đó nhưng sự vất vả và gian nan thì nhiều hơn rất nhiều lần và tính rủi ro của nó thì rất cao mặ Chắc mình không cần phải chia sẻ khả năng mà các bạn có thể tích lũy được một vài triệu đô chỉ diễn ra khi các bạn phải có những thành công nhất định đối với những công ty khởi nghiệp này vậy nên nếu như các bạn có trình độ chuyên môn và có ước mơ được tích lũy về mặt tài chính đừng nên chỉ nhìn vào những trường hợp thành công trong quá trình khởi nghiệp mà nghĩ rằng làm khởi nghiệp sẽ dễ giàu Thực ra các bạn làm tốt công việc của chính mình là lúc các bạn có thể tích lũy được tài chính vững chắc nhất Lý do thứ hai mà mọi người hay khởi nghiệp đó là họ muốn làm chủ họ nghĩ rằng khi mở công ty họ sẽ có được rất nhiều quyền chủ động họ sẽ không cần phải làm hài lòng đẹp lòng xếp hay cấp trên của mình và việc mà giao việc cho ai đó sắp xếp công việc yêu cầu người này làm chuyện này người kia làm chuyện kia là một cảm giác rất là thỏa mãn với một số người nhưng mà thực tế lại là khác khi các bạn làm khởi nghiệp Thực ra các bạn lại đang làm dâu trăm họ đúng là các bạn đang làm chủ của công ty mình nhưng các bạn có rất nhiều counter parties đối tác khác nhau mà bạn cũng vẫn phải làm hài lòng mà lần này còn khó hơn khi đi làm công ăn lương là các bạn không được thất bại các bạn có nhiều người để làm hài lòng hơn và mỗi lần mà các bạn mất đi một mối quan hệ nào đó nó sẽ ảnh hưởng đến doanh nghiệp rất nhiều và nhiều khi bạn sẽ phải mất ăn mất ngủ vì những mối quan hệ này ví dụ các bạn Phải làm hài lòng nhà đầu tư họ đã bỏ tiền vào trong công ty của các bạn Vậy mà mỗi khi thị trường Sao động doanh số của các bạn tăng hay giảm Họ là những người đầu tiên các bạn phải trả lời những câu hỏi những thắc mắc có khi họ thông cảm và có nhiều lúc vì họ không theo sát thị trường sẽ rất nhiều lời trách mắng mà các bạn cũng phải chịu Thậm chí nhiều hơn rất nhiều khi các bạn nghe sếp trách mắt mình lúc mà mình đi làm nhân viên cũng vậy các bạn đừng nghĩ là khi các bạn làm chủ thì nhân viên sẽ nghe lời mình mà thực ra những nhân viên càng giỏi bạn sẽ càng phải chiều những nhân viên đó và không phải nhân viên giỏi nào cũng là những người trưởng thành chiều chuộng những ngôi sao này nhiều khi cũng rất là khó và có lúc bạn tự hỏi không biết ai là chủ ở đây Bây giờ mình hãy quay qua một câu hỏi thứ hai đó là vậy thì tại sao nhiều người rất sợ khởi nghiệp và không muốn khởi nghiệp lý do đầu tiên đó là vì họ sợ rủi ro và sợ sự Bấp bên mọi người thường hay nghĩ là nếu như mà mình mở công ty khởi nghiệp một vài năm nữa lỡ công ty không thành công là mình sẽ thất nghiệp và không còn có nguồn thu nhập tài chính cuộc sống gia đình của mình con cái anh chị em cha mẹ dựa vào nguồn thu nhập của mình sẽ trở nên rất là Bấp bên và khó khăn điều này đúng nhưng các bạn cũng đừng quên ngay cả khi các bạn làm công ăn lương mức độ rủi ro trong công việc cũng rất lớn không ai nói trước được là công ty mà các bạn đang làm việc vững mạnh về mặt tài chính vững mạnh về mặt thị trường và mỗi khi nền kinh tế có vấn đề gì đó thì việc mà họ phải sa thải giảm đi số lượng nhân viên là một sự thật mà các bạn phải đối diện các bạn có thể đã làm việc ở công ty đó 10 năm 15 năm nhưng trong kỳ khủng hoảng Tài chính Vừa qua chắc các bạn cũng thấy được là vì các bạn là một nhân viên giỏi nhưng thị trường cũng có những bóp bên của nó và đi làm công ăn lương cũng phải chịu những rủi ro và những bóp bên này ngược lại khi các bạn mở công ty mở doanh nghiệp của mình Nếu như các bạn trau dồi và rèn luyện cho mình một năng lực điều hành công ty thì thậm chí khi công ty khởi nghiệp của các bạn không thành công thất bại và phải đóng cửa trên thị trường chắc chắn sẽ Có rất nhiều công ty công ty khởi nghiệp hay công ty lớn vẫn luôn Tìm kiếm những nguồn nhân lực quản lý cấp cao như thế này một người đã có ý chí có bản lĩnh chèo chống một công ty đi qua những khó khăn biết cách điều hành một doanh nghiệp đối thoại với các đối tác bên ngoài cũng như ổn định tinh thần của lực lượng nhân sự bên trong đây sẽ luôn luôn là một nhân sự rất cần trên thị trường nên ngay cả khi các bạn khởi nghiệp cũng đừng quá lo lắng về tính búp Bin của nó miễn là các bạn tạo nên giá trị sẽ luôn luôn trên thị trường có người cần năng lực của các bạn Lý do thứ hai mà mọi người thường sợ khởi nghiệp đó là họ sợ không có tiền nếu không có tiền thì làm sao có thể đầu tư và mở doanh nghiệp của mình điều này Thật ra cũng không khó như các bạn nghĩ đó là vì nếu như các bạn khởi nghiệp một cách chuyên nghiệp và đặc biệt Nếu như các bạn xây dựng công ty của mình là một công ty mang tính sáng tạo tạo ra được những giá trị những lợi ích lớn cho nhà đầu tư thì các bạn nên gọi vốn từ những nhà đầu tư chuyên nghiệp vì các bạn thuyết phục được những nhà đầu tư chuyên nghiệp đầu tư bỏ vốn vào công ty và những sáng kiến của bạn một lần nữa sẽ khẳng định là sáng kiến của bạn hay ý tưởng kinh doanh của bạn là một ý tưởng thực tế và có triển vọng trong môi trường khởi nghiệp hiện đại ngày nay việc mà ai đó phải p strap có nghĩa là tự dùng tiền túi của mình để xây dựng công ty hoàn toàn dựa trên tiền túi hay là những khoản tích lũy của mình là một điều không còn thông dụng và nhiều khi các bạn phải cân nhắc chẳng những nó tạo rủi ro cho chính các bạn mà còn có thể là ý tưởng kinh doanh của các bạn là một ý tưởng không có tương lai mình đi qua những ngội nhận trong việc nên khởi nghiệp hay không nên khởi nghiệp để đi tiếp đến câu hỏi quan trọng hơn đó là vậy chúng ta sẽ được gì và mất gì khi khởi nghiệp khi tự tay xây dựng doanh nghiệp của mình cái được đầu tiên mà mình tin chắc là mọi người đều nghĩ đến đó là cơ hội để làm giàu ở đây mình không nói là làm giàu mà mình dùng từ là cơ hội để làm giàu ở chỗ không phải ai khởi nghiệp cũng đều thành công Thật ra có rất ít người khởi nghiệp mới thành công mỗi khi các bạn nghe thấy một ai đó là triệu phú tỷ phú thành công với những ý tưởng kinh doanh của mình đó là một trong số rất hiếm hoi những ca đã thành công các bạn còn phải nghĩ tới số lượng những người đã bắt đầu thậm chí với cùng ý tưởng này nhưng đã không thành công và những thất bại của họ liệu các bạn có sẵn sàng đối diện và chấp nhận thách thức này hay không vậy nên khi nói đến cơ hội làm giàu chúng ta hãy nói về xác suất mà nói đến xác suất mình sẽ đưa ra cho các bạn một số thống kê đơn giản để các bạn có thể dễ hình dung với vai trò của một nhà đầu tư trong giới VC gọi là đầu tư mạo hiểm nếu như một quỹ VC đầu tư vào 10 công ty thì trung bình mình sẽ chuẩn bị tinh thần là sẽ có bảy công ty thất bại có hai công ty sẽ thành công và đưa lại lợi nhuận khoảng năm lần số tiền mà mình bỏ ra đầu tư vào công ty đó một công ty cuối cùng sẽ rất thành công và đem lại lợi nhuận cho mình khoảng chừng gấp 30 lần so với với số tiền mình đầu tư các bạn cũng có thể hình dung được là vậy thì khi đầu tư vào 10 công ty này tính ra trung bình các quỹ đầu tư VC sẽ trông đợi lợi nhuận khoảng từ ba lần cho đến năm lần tổng số tiền mà họ đã đầu tư vào các công ty khởi nghiệp khi các bạn khởi nghiệp các bạn cũng sẽ đối diện xác suất y như vậy khả năng thành công tương đối có thể đem lại lợi nhuận cho nhà đầu tư từ 3 đến năm lần là khoảng chừng 20 ph cơ hội 10 ph cơ hội thành công sẽ là một thành công rực rỡ nhưng còn 70 ph khả năng còn lại bạn sẽ mất vốn và nhà đầu tư cũng sẽ mất vốn tất cả những công sức tiền bạc và thời gian mà các bạn dành hết vào công ty này sẽ trở thành một tờ giấy trắng Bạn đã chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng này chưa Nếu lỡ các bạn rơi vào trường hợp 70 ph này mà 70 ph là rất cao tình hình tài chính của bạn và của gia đình bạn sẽ như thế nào con cái bạn Liệu có đủ sự an toàn về mặt tài chính để tiếp tục ăn học và trưởng thành hay không cha mẹ anh chị em có ai mà bạn cần phải chăm sóc hay không thời gian để xây dựng một công ty mất ít nhất chừng 2 đến 3 năm thì bạn mới tuyên bố là thất bại còn nếu đi lâu hơn 5 năm 10 năm và khả năng thất bại sau 5 năm 10 năm là cũng cao không kém Bạn đã sẵn sàng đánh cược một vài năm cuộc đời của bạn cho một ý tưởng kinh doanh và ý tưởng khởi nghiệp hay không Và nếu như bạn không thành công Bạn sẽ tiếp tục sống cuộc đời của mình như thế nào Hãy trả lời câu hỏi đó một cách sâu sắc và trung thực nhất với chính bạn bản thân mình khi bạn đã sẵn sàng thì đó mới là lúc các bạn nên khởi nghiệp điều thứ hai mà các bạn sẽ được khi các bạn khởi nghiệp đó là các bạn sẽ trưởng thành và học hỏi được rất nhiều trước hết về mặt chuyên môn cho dù các bạn khởi nghiệp là một công ty về công nghệ có tính sáng tạo hay là một công ty Thương mại Thông thường thì điều gần như Chắc chắn là các bạn sẽ phải đi ra bên ngoài cái chuyên môn mà các bạn đã sẵn có ví dụ như các bạn trước giờ là một người kỹ sư các bạn có một ý tưởng rất hay cho sản phẩm công nghệ của mình mình lần này khi khởi nghiệp hãy sẵn sàng và hết lòng học về kinh doanh nữa các bạn sẽ phải biết được cách làm sao để thương mại hóa sản phẩm của mình bán sản phẩm đó qua các kênh nào kênh offline hay kênh online hệ thống đại lý các bạn sẽ xây dựng như thế nào những khách hàng bán lẻ sẽ mua sản phẩm của các bạn online hay là trong các cửa hàng và cho dù các bạn có thể tuyển được một người nào đó lo cho các bạn về mặt kinh doanh về mặt bán hàng tối thiểu các bạn vẫn phải hiểu được là việc kinh doanh bán hàng cơ bản là như thế nào vì nếu không hiểu về vấn đề này các bạn sẽ không quản lý được người giám đốc bán hàng của mình vậy nên khi bắt đầu khởi nghiệp và kinh doanh các bạn sẽ rất nhanh chóng học được nhiều chuyên môn khác nhau về tài chính về bán hàng về quản lý hệ thống Supply chain thậm chí về công nghệ quản lý chất lượng phát triển sản phẩm Tất cả những kiến thức chuyên môn này các bạn sẽ học được trong vòng 1 hay 2 năm đầu tiên mà Nếu như các bạn đi làm công ăn lương thì mình chắc chắn là phải mất 10 năm đến 15 năm các bạn mới có được những va chạm và cơ hội để học được nhiều điều đến như vậy kinh nghiệm quản lý là điều thứ hai mà các bạn sẽ phát triển rất nhanh mình biết có nhiều bạn nghĩ là khi mình khởi nghiệp mình sẽ thuê một anco chuyên nghiệp để quản lý cho mình thực tế là khi khởi nghiệp các bạn không có nhiều tiền đến như vậy các bạn sẽ không có đủ tiền để tuyển được một anh CEO đủ giỏi để phát triển công ty mà nếu như Tuyển một người vừa vừa thì nhiều khi chính bạn bước lên sân khấu và chịu là làm CEO thì công ty sẽ phát triển nhanh hơn nhiều vậy nên một khi đã làm khởi nghiệp các bạn phải không được quyền sợ công việc quản lý quản lý nhân viên của mình quản lý hệ thống bán hàng của mình quản lý cả nhà đầu tư và các đối tác truyền thông marketing vân vân khả năng làm việc với con người Đắc Nhân Tâm là điều mà sẽ rất nhanh chóng các bạn sẽ học được và học được từ những thất bại của mình sẽ có những mối quan hệ các bạn làm đổ vỡ và rất nhanh chóng sau đó bạn hiểu được là mình đã sai ở chỗ nào đã thiếu sót ở đâu và Lần sau các bạn sẽ làm tốt hơn Cứ hình dung hành trình trưởng thành này nếu ai đó đi làm công ăn lương sẽ mất 10 năm mới phải trải nghiệm những thử thách này thì khi bạn khởi nghiệp 10 năm đó được cô đặt lại trong một hành trình cực kỳ Intense căng thẳng nhưng ngược lại các bạn sẽ học được nó trong vòng 1 đến 2 năm thôi Và cuối cùng đó là kinh nghiệm sống khác với việc các bạn cày bừa để đạt được một cái bằng cấp nào đó ví dụ như là việc vô cùng chăm chỉ và tập trung để có được tấm bằng tiến sĩ chẳng hạn thì việc mà các bạn xây dựng một công ty khởi nghiệp sẽ đẩy cho các bạn trưởng thành nhiều hơn rất nhiều về mặt kinh nghiệm sống những mối quan hệ những mâu thuẫn những điều mà các bạn phải giải quyết trong công ty của mình sẽ khó khăn y chang như vậy khi các bạn giải quyết với những đối tác bên ngoài công ty và đặc biệt là còn đặt cho các bạn thử thách rất lớn trong chính gia đình của mình cái được của sự trưởng thành chính là một áp lực vô cùng lớn đòi hỏi rất nhiều nhiều công sức thời gian tâm trí mà nhiều khi các bạn sẽ phải đánh đổi không chỉ bằng sức lực đâu mà bằng sức khỏe của chính mình và có lúc còn bằng chính hạnh phúc gia đình của mình nữa đổi lại cho vìc các bạn trưởng thành rất nhanh ai đó phải mất 10 năm 15 năm thì mới trải nghiệm qua tất cả những vất vả những thử thách này để trưởng thành thì các bạn dồn nó lại trong vòng 1 năm đến 2 năm giống như một cái nồi áp suất bạn phải chịu được áp lực và có những lúc bạn phải đánh đổi bằng những thất bại của mình điều thứ ba mà các bạn sẽ được khi làm khởi nghiệp đó là các bạn sẽ được thử nghiệm Nếu như các bạn theo đuổi các ngành công nghệ hay khoa học thì niềm hạnh phúc khi các bạn có thể tạo ra được một sản phẩm một công nghệ nào đó hay các bạn có một ý tưởng mà các bạn tin là nó sẽ thay đổi được đời sống xung quanh chúng ta các bạn sống hết mình cho nó thử nghiệm ý tưởng này và làm mọi cách để tạo ra một cái môi trường rất lành mạnh để sản phẩm này có thể được ứng dụng vào đời sống niềm hạnh phúc đó Nhiều khi ngay cả tiền bạc hay vinh quang cũng không thể nào So sánh được Nếu như các bạn có một cái niềm hạnh phúc đó một khát khao đó thì việc mà các bạn khởi nghiệp dường như là con đường duy nhất để các bạn có thể đạt được niềm hạnh phúc này nhưng ngược lại cái giá phải trả cho sự thử nghiệm đó là thất bại khả năng thành công của rất nhiều ý tưởng cho dù là các bạn đã làm việc hết mình làm việc rất trung thực cống hiến toàn bộ trí lực sức lực của mình cho s sản phẩm này cho ý tưởng này việc nó thành công hay không Nhiều khi nằm ngoài mong đợi của bạn có nhiều người hay chia sẻ là đừng sợ thất bại thất bại là bình thường là chuyện mà dĩ nhiên phải có điều đó không sai nhưng đừng lãng mạn hóa thất bại đừng glorify thất bại vì thất bại luôn luôn có những sự khắc nghiệt của nó các bạn sẽ bị mất tiền bạc mất thời gian thậm chí có lúc là còn mất cả uy tín và danh dự của mình nữa đặc biệt trong môi trường cho á cái giá của sự thất bại khắc nghiệt hơn rất nhiều Nếu như các bạn nhìn vào những người Ấn Độ ở Mỹ chẳng hạn các bạn sẽ thấy có rất nhiều người thành công đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ có bao giờ các bạn tự hỏi là tại sao không có nhiều công ty Ấn Độ thành công như vậy từ trong đất nước của họ mà chính những con người này khi họ đến Mỹ mặc dù được đào tạo tại Ấn Độ và đến Mỹ trong một thời gian rất ngắn có thể được đào tạo thêm lên nhưng trong môi trường Âu Mỹ cái giá của sự thất vại đỡ khắc nghiệt hơn làm cho họ dễ sẵn sàng bắt đầu hành trình khởi nghiệp của mình hơn và Trong số rất nhiều người khởi nghiệp như vậy chúng ta đã thấy rất nhiều gương thành công người Ấn Độ đã thành công với những công ty công nghệ lớn ở Mỹ vậy nên mình không dám tôa Hồng những ước mơ dám thử nghiệm dám vấn thân vì trước khi các bạn làm những điều này hãy tự hỏi mình mình có đủ bản lĩnh để đối diện với thất bại hay không Đặc biệt là trong môi trường mà các bạn đang sống mình sẽ đi tiếp đến câu hỏi mà ở đầu mình có chia sẻ với các bạn đó là mình tin là không nhiều người phù hợp để làm entrepreneur hay là người khởi nghiệp Chắc các bạn sẽ hỏi là vậy Ai là người sẽ phù hợp để khởi nghiệp có thể các bạn nghĩ là ai đó phải rất thông minh đầy tính sáng tạo hoặc là một người nào đó rất giỏi về khoa học công nghệ đã có một phát minh một ý tưởng gì đó rồi hoặc các bạn có thể nghĩ là ai đó sẽ phải là người hướng ngoại có khả năng kinh doanh có tài ăn nói Có tài thu hút dư luận những điều đó đều đúng nhưng mình cho là nó quá chung chung và nó khó có thể giúp cho các bạn hình dung được là các bạn có phải là người phù hợp để khởi nghiệp hay không Mình đã thấy rất nhiều người thậm chí là thiên tài về mặt khoa học nhưng rõ ràng không phù hợp để khởi nghiệp và như các bạn cũng biết không phải ai là người ăn nói giỏi là người hướng ngoại cũng đều nên khởi nghiệp mình đã suy nghĩ về câu hỏi này rất là lâu và mình nghĩ là nếu như mà có một cái bài test mà mình gọi là litm Test có nghĩa là test dới Quỳ đó các bạn điều kiện cần để các bạn có thể khởi nghiệp Mình nghĩ có hai yếu tố trước hết hãy tự hỏi mình là mình có phải là người dễ dàng chấp nhận những điều gọi là uncertainty những điều không chắc chắn hay không Nếu như các bạn cảm thấy rất là lo lắng bứ An mỗi khi có điều gì đó bứ thình lình xảy ra có những điều không may diễn đến bạn luôn luôn là người rất là hoảng sợ căng thẳng và thường không thể đưa ra được những quyết định tốt trong những cái hoàn cảnh uncertain như thế này Có thể bạn sẽ không phù hợp khi làm khởi nghiệp ngược lại bạn là người tới đâu hay tới đó mỗi khi có biến cố gì đó trong cuộc sống bạn sẽ make the best out of it có nghĩa là làm Cách tốt nhất để mình sống với những thay đổi để mình sống tốt nhất với những thay đổi bất ngờ này bạn cũng lo lắng nhưng không quá lo lắng và không cảm thấy là nó ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của mình bạn coi những thay đổi bất ngờ này là một phần của cuộc sống bạn không sợ đi tới khi mà không biết cuối con đường có điều gì Đợi mình mà bạn lại có một niềm tin là Dẫu có chuyện gì diễn ra bằng một cách nào đó mình cũng sẽ xoay sở được nếu như bạn có cái cách nhìn về cuộc sống như vậy thì có lẽ bạn sẽ phù hợp với con đường khởi nghiệp vì các bạn lo lắng về tương lai và cảm thấy không thoải mái khi bắt đầu một dự án nào đó mà mình không có đủ thông tin hoặc khả năng thành công của nó là thấp Điều đó không có gì sai cả bạn hoàn toàn vẫn có thể thành công khi làm công ăn lươ ở một đơn vị một tổ chức nào đó bạn hoàn toàn có thể trở thành một nhà quản lý tốt cho một công ty một tập đoàn lớn luôn vì những công ty tập đoàn lớn này họ đã trải qua cái giai đoạn đầy biến động của họ rồi nên việc mà các bạn vẫn trở thành một người quản lý giỏi trong các tập đoàn lớn ngay cả khi các bạn không phải là người giỏi đối diện với những điều bất định điều đó vẫn hoàn toàn tự nhiên Mỗi người sinh ra trời cho những cái tối chất khác nhau nên nếu như các bạn không cảm thấy thoải mái với những điều bất định uncertainty thì mình nghĩ các bạn đừng nên khởi nghiệp cho dù vì một lý do nào đó sau này các bạn thành công thì chặn đường từ đây cho đến lúc các bạn thành công sẽ là một hành trình vô cùng cực khổ và nhiều khi nó không đáng để các bạn đánh đổi để đạt được những thành công này bài test thứ hai mà các bạn nên hỏi mình đó là các bạn có phải là người giỏi chịu áp lực hay không trong con đường khởi nghiệp cho dù các bạn thành công hay các bạn thất bại cho dù công ty đang phát triển rất nhanh rất khỏe và rất tốt hay là công ty đang gặp rất nhiều khó khăn phải vượt qua thì thời điểm nào Khi mà mình nhìn lại mình đều cảm thấy áp lực vẫn luôn luôn là rất lớn công ty không thành công gặp nhiều khó khăn thì các bạn sẽ phải vất vả đắng đo suy nghĩ làm sao để vượt qua những khó khăn này các bạn sẽ phải tìm cách xoay sở những cái cách khác nhau để công ty vượt qua những cái đoạn đường gặp gần này vậy mà tới lúc công ty Thành Công sản phẩm bán được và Bán Đắt như tôm tươi thì các bạn lại chịu một cái áp lực khác làm sao để sản xuất cho đủ hàng Làm sao để quản lý chất lượng để sản phẩm Mặc dù mình bán ra rất nhiều nhưng chất lượng vẫn phải ổn định làm sao các bạn có thể xây dựng scale up cái đội ngũ của mình mà phải tìm ra những con người thật tốt thật giỏi để công ty có thể phát triển bền vững công ty càng Thành Công lại càng thu hút nhiều sự chú ý của truyền thông của báo chí của đối thủ cạnh tranh và các bạn lại sẽ phải đối diện với Hằng hà sa số những áp lực khác vậy nên một khi đã bắt đầu con đường khởi nghiệp thì cho dù có thành công hay thất bại thì áp lực vẫn là chuyện mà các bạn phải chịu đựng được và chịu đựng áp lực ở đây không phải là tự ép mình và cắn răng chịu đựng vì nếu như các bạn cắn răng giỏi lắm các bạn chịu được một vài năm các bạn phải chịu được áp lực bằng cách là các bạn thích những áp lực đó những người làm khởi nghiệp mà mình thấy là những người không than thở khi chịu áp lực coi nó là một phần của cuộc sống Thậm chí mình còn thấy có những người khi không có áp lực sẽ bỗng giật mình và tự hỏi ủa Chuyện gì đang xảy ra vậy Bạn có phải là người như vậy không Nếu không có áp lực Bạn cảm thấy thế giới này là không có thực và áp lực là một phần rất bình thường của cuộc sống bạn sống với nó bạn chịu đựng nó nhưng đồng thời bạn cũng yêu thích và cảm thấy hào hứng thrilling với những áp lực này Nếu bạn là một người có tính cách như vậy thì có thể bạn sẽ rất yêu thích hành trình khởi nghiệp vậy Nếu như các bạn cảm thấy là mình có tố chất có niềm đam mê để xây dựng doanh nghiệp khởi nghiệp tự kinh doanh lúc nào sẽ là thời điểm tốt nhất trong cuộc đời của mình để mình khởi nghiệp có phải khi các bạn vừa mới tốt ra trường là thời điểm Khởi nghiệp tốt nhất giống như Bill Gates hay là Mark Zuckerberg thậm chí là họ chưa tốt nghiệp đại học họ đã bắt đầu công ty khởi nghiệp của mình rồi hay các bạn nghĩ là cần phải đi làm một vài năm tích lũy thêm kinh nghiệm tích lũy thêm vốn sống lúc đó mới là lúc nên bắt đầu khởi nghiệp hoặc có người lại nghĩ là đi làm mới ha ba năm là quá sớm các bạn chưa giành dụng tích lũy đủ tiền bạc lỡ mình đi ra mình khởi nghiệp rồi thất bại thì đến năm 30 35 tuổi khi cần xây dựng gia đình các bạn chưa có có một cái nền tảng gì hết về mặt tài chính để có thể bắt đầu cuộc sống gia đình của mình nhưng có bạn lại nghĩ là nếu như chờ đến 10 năm 15 năm sau khi đi làm thì các bạn có còn đủ tinh thần khởi nghiệp để bắt đầu công ty của mình nữa hay không Tất cả những câu hỏi này đều rất có lý và mình sẽ không trả lời được cho các bạn thời điểm nào là thời điểm phù hợp nhất vì mỗi người sẽ có những cái thời điểm phù hợp của riêng mình mình chỉ có thể chia sẻ với các bạn một góc nhìn mà mình hay gọi là Trade off luật bù trừ khi các bạn bắt đầu khởi nghiệp s sớm hay muộn trong cuộc đời của mình trước hết khởi nghiệp càng sớm càng có lợi là vì lúc đó nhu cầu cuộc sống của các bạn rất đơn giản dường như chi phí của các bạn không nhiều Nếu như các bạn sống với bố mẹ thì gần như là không cần phải tốn tiền thuê nhà Nếu như các bạn sống đơn giản thì chi phí sống ăn uống quần áo vân vân thường là những chi phí khá nhỏ và các bạn có thể tự lo được ngay cả khi thu nhập của mình thấp bắt đầu khởi nghiệp càng sớm cũng có một cái lợi là bạn không có gì để mất mới TT nệp ra trường các bạn có thể đi làm ngay hay là bỏ ra hai ba năm để thử khởi nghiệp mà lỡ có không thành công thì sau hai ba năm đó các bạn lại tham gia vào thị trường tuyển dụng một lần nữa đem theo mình kinh nghiệm khởi nghiệp kinh nghiệm bán hàng hay phát triển một sản phẩm nào đó các bạn cũng không thua kém những người mà đã bắt đầu tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp ra trường nhưng ngược lại nếu các bạn chờ lâu hơn một xíu để khởi nghiệp thì lúc đó các bạn lại có được những khoản tích lũy và những khoản tích lũy này đủ để các bạn có được một sự an toàn safety net cho chính bản thân mình và cho gia đình của mình đi làm chừng 5 B năm các bạn có thể dành dụng tích lũy nhiều khi đã mua nhà được mua xe được và có được những cái điều kiện cơ sở vật chất vừa đủ để các bạn có thể yên tâm thử khởi nghiệp mà nếu không thành công thì cũng không quá Ảnh hưởng tới đời sống tài chính của gia đình nhưng ngược lại các bạn chờ càng lâu thì lúc này các bạn đã có gia đình vợ con chồng con nhu cầu ăn học của con cái cũng là một nhu cầu rất thực tế và các bạn phải có trách nhiệm khả năng các bạn chấp nhận rủi ro sẽ giảm hơn rất nhiều so với thời mà mình còn độc thân điều thứ hai là về mặt kinh nghiệm các bạn bắt đầu khởi nghiệp Càng sớm thì các bạn có một thiệt thòi là các bạn chưa có kinh nghiệm làm việc ở những tổ chức những công ty để xem coi cái cách họ Tổ chức hệ thống là như thế nào Họ xây dựng lực lượng ra làm sao và những cái best practice cái cách làm tối ưu trong công việc là như thế nào các bạn nhiều khi cũng chưa có những cái trải nghiệm chuyên môn mặc dù đã được đào tạo trong chuyên môn đó ở trường đại học nhưng khả năng ứng dụng nó vào đời sống vào công việc và am hiểu về một cái ngành nào đó hay một lĩnh vực nào đó các bạn vẫn còn là một tờ giấy trắng khi không có kinh nghiệm không có chuyên môn khả năng các bạn xây dựng một công ty có tính cạnh tranh cao là rất thấp hoặc các bạn sẽ bắt đầu bằng cách xây dựng những công ty tương đối đơn giản và không mang được tính chiến lược Tính cạnh tranh của mình nên khả năng thành công của những công ty này là khó hơn rất nhiều nhưng ngược lại các bạn cũng có thể thấy là khi các bạn bắt đầu khởi nghiệp kịp sớm dưới áp lực của một công ty khởi nghiệp các bạn sẽ buộc phải học hỏi rất nhanh và học hỏi rất nhiều những gì người khác học được 10 năm 1 năm các bạn sẽ học được Trong vòng 2 năm 3 năm và học bằng một cái cách chẳng những là đầy áp lực mà còn vô cùng khốc liệt vì các bạn sẽ phải trả giá bằng chính thất bại của mình trong khi đó Nếu như các bạn đi làm công ăn lương một khoảng thời gian xung quanh của các bạn là những đồng nghiệp những anh chị đã có trải nghiệm đã trải qua những thất bại đó rồi họ sẽ là những người safeguard những cái hàng rào những cái hành lang an toàn che chắn cho các bạn những ý tưởng mà các bạn ứng dụng nhiều khi sẽ bị các anh chị này gạt ra và cũng có thể họ gạt ra một cách đầy oan ức Họ không cho các bạn thử nghiệm những ý tưởng mới mà những ý tưởng đó có thể khả năng thành công là rất cao nhưng ngược lại họ cho các bạn sự an toàn và các bạn không phải đối diện với nhiều thất bại như là cái cách mà các bạn sẽ đối diện thất bại trong công ty khởi nghiệp của mình nói qua cũng phải nói lại nếu như các bạn chọn theo con đường là đi làm công ăn lương trước tích lũy kinh nghiệm tích lũy tài chính một khoảng thời gian rồi mới Khởi nghiệp Đúng là các bạn sẽ học được rất nhiều best practice từ những công ty những tập đoàn lớn các bạn cũng học hỏi được từ những anh chị đi trước về cái cách mà các anh chị này đối nhân xử thế quản lý con người quản lý chuyên môn nhưng ngược lại nhiều khi các bạn cũng sẽ bị format định hình theo một cái cách mà các công ty lớn đang vận hành mà những cái cách công ty lớn đang vận hành này thì nhiều khi lại hoàn toàn không phù hợp với công ty khởi nghiệp mình đã từng thấy rất nhiều người thành công trong các công ty trong các tập đoàn thậm chí là những người management consultant rất thành công ở mckenzie sau thời gian các anh chị này làm việc ở mckenzie và lên tới level ap hay là partner Họ mới bắt đầu khởi nghiệp những công ty của mình nhưng cách tiếp cận của những người này trong việc xây dựng công ty Mặc dù có nhiều lợi thế vì nó bài bản hơn có chiến lược hơn nhưng họ lại không chấp nhận được những rủi ro vốn có trong thị trường khởi nghiệp và vì vậy họ bỏ qua rất nhiều cơ hội quan trọng để một công ty khởi nghiệp về công nghệ có thể phát triển được tương tự như vậy mình cũng thấy có rất nhiều anh chị rất giỏi trong lĩnh vực marketing ở các công ty ở các tập đoàn fmcg sau một thời gian phát triển những nhãn hàng thành công rực rỡ các tập đoàn này các anh chị này bắt đầu khởi nghiệp và mở những công ty hàng tiêu dùng của chính mình một điều lặp đi lặp lại mà mình thường thấy ở những nhà khởi nghiệp này đó là họ chi tiền cho marketing rất bạo một sản phẩm họ có thể gọi vốn từ nhà đầu tư rất tốt có được 1 triệu 2 triệu đô trong túi một sản phẩm họ tung ra sẽ nhanh chóng tiêu tốn vài trăm ngàn đô Họ nói là vài trăm ngàn đô đó là rất nhỏ không là gì so với những nhãn hàng mà họ đã phát triển ở những tập đoàn lớn đúng như vậy nhưng vài trăm ngàn đô trong một công ty khởi nghiệp là một đánh đổi không nhỏ chút nào hết Và điều này cũng có nghĩa là họ sẽ chỉ có được một vài lần Có thể pivot thử nghiệm mà thôi sau khi tiêu tốn vài trăm ngàn đô dừng một hay hai lần công ty hết tiện ti mà hiệu quả của những chiến dịch marketing đó đối với công ty khởi nghiệp là không đáng kể vậy nên khi chuyển hướng nghề nghiệp từ một người làm executive ở những công ty tập đoàn lớn sang tự tay Khởi nghiệp mở ra những công ty những doanh nghiệp của riêng mình những kỹ năng kinh nghiệm mà mình có được từ những tập đoàn nhiều khi sẽ phải được điều chỉnh rất nhiều Thậm chí các bạn phải sẵn sàng đập đi xây lại quên đi những gì mình học được từ những tập đoàn để có thể bắt đầu từ một công ty khởi nghiệp hai tay trắng làm nên thực nh nhiều giá trị cho doanh nghiệp của mình quay trở lại về câu chuyện giữa làm công ăn lương và đi làm khởi nghiệp hành trình sự nghiệp của mình cũng đi qua những chặng đường y chang như vậy sau khi tốt nghiệp đại học mình làm investment banker ở thị trường chứng khoán London City group rồi về Việt Nam làm ở HSBC thời gian làm ở những tập đoàn tài chính này không Chỉ cho mình được những kiến thức về tài chính những kinh nghiệm hiểu về việc gọi vốn như thế nào và trau dồi những kỹ năng khả năng phân tích về mặt tài chính sau đó mình tiếp tục hành trình học ấ của mình làm MBA ở trường Đại học Mit ở mit mình đã nghĩ là mình cũng sẽ tập trung về ngành tài chính nhưng khi nhìn thấy các bạn xung quanh mình làm khởi nghiệp bằng công nghệ mình cảm thấy còn có một cách khác để tạo ra giá trị cho xã hội này không chỉ từ vấn đề tài chính tạo nguồn lực cho công ty mà còn là tạo ra những sản phẩm hay giải quyết những vấn đề trong cuộc sống và xây dựng những công ty thực sự có ý nghĩa và có giá trị lớn về mặt tài chính sau đó mình làm tư vấn quản trị kinh doanh ở mckenzie tư vấn cho rất nhiều công ty tập đoàn lớn ở Mỹ hàng ngày đối diện với những bài toán mà họ cần phải giải hiểu được cái cách mà họ vận hành khi mà công ty của họ có một quy mô rất lớn Sau đó mình cùng chồng mình khởi nghiệp với công ty missfit mình phải thú nhận là tất cả những gì mà mình đã học được từ mckenzie đã giúp cho mình xây dựng công ty misfit một cách rất bài bản và nếu như không có cái thời gian mình ở mckenzie mình đã không biết cách làm sao có thể tăng quy mô của một công ty một cách nhịp Nhàn hiệu quả và có lẽ nhờ vậy nên khi doanh số bán hàng của công ty càng ngày càng tăng thì mình xây dựng được một lực lượng một hệ thống có thể cung ứng được sản phẩm cho hơn 40 nước trên thế giới và bán ra vài triệu sản phẩm chỉ trong vòng 1 hay 2 năm nhờ có thể tăng quy mô như vậy nên missfit chỉ sau chừng 3 4 năm đã có thể exit và bán lại cho công ty pho với giá 260 triệu đô với thành công đầu tiên này mình tích lũy được một khoản tài chính và từ đó mình bắt đầu hành trình đầu tư của riêng mình quỹ đầu tư alabaster của mình tới thời điểm hiện tại sau chừng 7 8 năm đầu tư mình đã đầu tư vào hơn 30 công ty công nghệ trong đó có nhiều công ty đã thất bại thậm chí có công ty mà mình đã dành rất nhiều tâm huyết công sức và sức lực để đầu tư và cống hiến như là công ty arrival mà trong các số sau này mình sẽ kể thêm cho các bạn nghe có những công ty vẫn còn đang đối diện với những khó khăn của mình nhưng ngược lại có một vài công ty đã rất thành công và đã trở thành unicorn trong hành trình khởi nghiệp và hành trình làm nhà đầu tư của mình mình được sống cùng một lúc với nhiều C công ty khởi nghiệp khác nhau được Quan sát các anh chị em founder của các công ty này chèo chống xây dựng doanh nghiệp của họ như thế nào và đối với nhiều công ty mình còn trực tiếp tham gia quản lý và điều hành những công ty đó với các anh chị em này nữa qua những trải nghiệm của mình vừa làm khởi nghiệp vừa làm nhà đầu tư và có nhiều lúc mình còn lại executive quản lý cấp cao của những tập đoàn công nghệ như Facebook ở Việt Nam mình rút ra một điều là có rất nhiều người giỏi nhưng chỉ có một số ít trong số họ mới nên khởi nghiệp khởi nghiệp là một hành trình hết sức đặc thù và nó chỉ phù hợp với một số ít con người không phải vì những người khác không giỏi mà là vì hành trình khởi nghiệp này đòi hỏi một số cá tính một số tối chất nhất định Vậy nên mỗi khi các bạn thấy được một gương thành công nào đó trong con đường khởi nghiệp thấy họ đã đạt được những Vinh quan những tưởng thưởng về mặt tài chính hãy đừng để Những thành công của họ làm các bạn xo lòng mỗi người được sinh ra với một thế mạnh riêng cho dù các bạn phù hợp là một người khởi nghiệp hay các bạn chỉ phù hợp là một tướng ra trận một executive trong một công ty một tập đoàn nào đó thì miễn là các bạn tạo được giá trị cho công ty cho cuộc sống này các bạn sẽ có được một sự vững vàng về mặt tài chính và sự thỏa mãn về mặt sự nghiệp của mình vấn đề hết sức quan trọng là các bạn phải hiểu rất rõ mình là ai và rất trung thực với chính bản thân mình để chọn cho mình một con đường đi phù hợp nhất với mình và giúp cho mình cống hiến được nhiều nhất Đến hẹn lại lên seab quay trở lại với các buổi Online Workshop để mình có thể chia sẻ trực tiếp với cộng đồng đồng siêu lá chủ đề tháng 11 lần này sẽ là học gì để làm việc toàn cầu Đã bao giờ bạn mơ ước mình sẽ làm cho một tập đoàn toàn cầu sẽ làm ở hội sở tại một nước nào đó thậm chí xây dựng sự nghiệp của mình trên khắp thế giới cho dù bạn sống ở Việt Nam hay ở đâu cơ hội và thu nhập của bạn là bình đẳng với những người có năng lực tương đương trên thế giới nhưng làm sao để bạn có được năng lực toàn cầu phải học gì phải làm gì và những kỹ năng nào cần phải rèn luyện có nên đi du học hay không hay nên theo đuổi các chứng chị chuyên môn quốc tế 1001 Câu hỏi này đã được giải đáp trong hàng loạt các số hướng nghiệp Chia sẻ phương pháp học định hướng học và phát triển sự nghiệp trên kênh xab Nhưng chắc chắn vẫn là chưa đủ hãy tham gia buổi Online Workshop vào tối thứ bảy ngày 23 tháng 11 sắp tới vào lúc 7:00 giờ Việt Nam để mình có thể trả lời trực tiếp q&a các câu hỏi thắc mắc từ các bạn khi đăng ký Các bạn nhớ để lại câu hỏi của riêng mình chương trình sẽ tổng hợp để giải đáp được nhiều thắc mắc nhất thật cụ thể và hiệu quả đừng link đăng ký mình để bên dưới hẹn các bạn Nếu các bạn yêu thích những Podcast của cab đừng quên like và subscribe vào Channel để chương trình có thể gửi thông báo đến các bạn khi đăng tả các nội dung mới Nếu các bạn muốn được thảo luận sâu sắc hơn hãy đến trang nhà cab.vn và đăng ký thành viên vào cab community ở đây mọi người sẽ chia sẻ danh tính và khi phù hợp sẽ có những hoạt động trong cộng đồng để chúng ta cùng giúp nhau trưởng [âm nhạc] thành ch